به گزارش خبرگزاری مهر، شصت‌وهفتمین نشست شورای نظارت بر اسباب‌بازی، با حضور رئیس شورای نظارت بر اسباب‌بازی، سرپرست دبیرخانه شورای نظارت بر اسباب‌بازی، رئیس انجمن تولیدکنندگان اسباب‌بازی، اعضای شورا و نمایندگان دستگاه‌های مرتبط و با تأکید بر ضرورت دریافت مجوز تولید برای همه بازی‌های رومیزی، تقویت بخش ترویجی جشنواره ملی اسباب‌بازی، ارتقای کیفیت محصولات و معرفی ظرفیت‌های فناورانه صنعت بازی برگزار شد.
در این نشست، موضوع‌های مرتبط با ضوابط تولید بازی‌های رومیزی، برنامه‌ریزی برای برگزاری جشنواره ملی اسباب‌بازی، تقویت ابعاد فرهنگی و ترویجی این رویداد، معرفی محصولات فناورانه، ارتقای کیفیت اسباب‌بازی‌های عرضه‌شده و بررسی وضعیت بازار بازی‌های رومیزی در ایران و جهان مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
تأکید بر ضوابط نظارتی بازی‌های رومیزی
در ابتدای این نشست، لیلا بابایی، مدیرکل سرگرمی‌های سازنده و بازی‌های رایانه‌ای کانون و سرپرست دبیرخانه شورای نظارت بر اسباب‌بازی، با اشاره به مباحث مطرح‌شده در نشست پیشین شورا درباره عرضه بازی‌های بزرگسالان در بازار، توضیح داد که ضرورت تعیین چارچوب نظارتی برای این محصولات و مشخص‌شدن مرجع مسئول بررسی آن‌ها، از موضوع‌های مورد توجه اعضای شورا بوده است.
او با اشاره به مصوبه پیشین شورا درباره لزوم ثبت و دریافت مجوز تولید برای بازی‌های رومیزی گفت این موضوع بار دیگر مورد تأکید قرار گرفته است و همه بازی‌های رومیزی، صرف‌نظر از گروه سنی مخاطبان، باید برای ثبت طرح و دریافت مجوز تولید از شورای نظارت بر اسباب‌بازی اقدام کنند.
بابایی در ادامه، گزارشی از روند شکل‌گیری و تحول جشنواره ملی اسباب‌بازی ارائه کرد و با اشاره به تجربه دوره‌های گذشته گفت: رویکرد این جشنواره در طول سال‌های برگزاری، متناسب با رشد صنعت اسباب‌بازی کشور و نیازهای فعالان این حوزه توسعه یافته است.
به گفته او، در دوره‌های نخست جشنواره، حضور فعالان صنعت اسباب‌بازی در نمایشگاه از اهمیت اصلی برخوردار بود؛ اما از دوره چهارم، با تأکید بر حمایت از کالای ایرانی، حضور تولیدکنندگان و عرضه محصولات ایرانی در جشنواره مورد توجه بیشتری قرار گرفت.
مدیرکل سرگرمی‌های سازنده و بازی‌های رایانه‌ای کانون افزود با توسعه بازار و افزایش ظرفیت تولیدکنندگان، بخش نمایشگاهی تخصصی صنعت اسباب‌بازی به رویدادی مستقل با عنوان ایران تویکس منتقل شد تا توانمندی‌های این صنعت در فضایی تخصصی و با حضور فعالان و مخاطبان حرفه‌ای معرفی شود.
او با اشاره به رویکرد دوره‌های اخیر جشنواره ملی اسباب‌بازی توضیح داد که این رویداد در کنار فضای نمایشگاهی و فروشگاهی محصولات ایرانی، بخش‌های علمی، نشست‌های تخصصی و کارگاه‌های آموزشی را نیز در بر می‌گیرد و تلاش می‌کند زمینه ارتباط میان تولیدکنندگان، طراحان، دانشگاهیان و دیگر فعالان حوزه بازی را فراهم کند.
بابایی یکی از هدف‌های مهم جشنواره را پیوند میان طراحی و تولید دانست و گفت توجه به طراحی داخلی در تولید اسباب‌بازی‌های ایرانی، موضوعی است که در سال‌های گذشته اهمیت بیشتری پیدا کرده است. به گفته او، توسعه این رویکرد می‌تواند به تولید محصولاتی متناسب با فرهنگ ایرانی ـ اسلامی کمک کند و زمینه حضور مؤثرتر تولیدکنندگان کشور را در رویدادها و رقابت‌های بین‌المللی فراهم سازد.
او تأکید کرد تولید محصولاتی که صرفاً بر کپی‌برداری از نمونه‌های موفق خارجی متکی باشند، نمی‌تواند جایگاه مناسبی برای طراحان و تولیدکنندگان ایرانی در عرصه‌های جهانی ایجاد کند؛ ازاین‌رو، تقویت طراحی بومی و خلاقیت در تولید باید از محورهای اصلی برنامه‌های مرتبط با صنعت اسباب‌بازی باشد.
سرپرست دبیرخانه شورای نظارت بر اسباب‌بازی در پایان سخنان خود، ترویج بازی و معرفی اهمیت و کارکردهای آن در جامعه را از دیگر اهداف اصلی جشنواره ملی اسباب‌بازی برشمرد و گفت این رویداد، فراتر از یک نمایشگاه یا فروشگاه، فرصتی برای آشنایی کودکان، نوجوانان، خانواده‌ها، پژوهشگران و دانشگاهیان با ظرفیت‌های صنعت اسباب‌بازی و نقش بازی در زندگی فردی و اجتماعی است.
جشنواره ملی اسباب‌بازی؛ فراتر از یک نمایشگاه فروش
در ادامه نشست، حامد علامتی، مدیرعامل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و رئیس شورای نظارت بر اسباب‌بازی، با تأکید بر ضرورت برنامه‌ریزی منسجم برای برگزاری جشنواره ملی اسباب‌بازی، خواستار تشکیل شورای سیاست‌گذاری این رویداد با مشارکت دستگاه‌های مرتبط، انجمن‌های تخصصی و فعالان بخش خصوصی شد.
او با اشاره به اهمیت بهره‌گیری از تجربه‌های دوره‌های گذشته گفت لازم است پیش از برگزاری دوره جدید جشنواره، نقاط قوت و ضعف برنامه‌های قبلی بررسی شود و تصمیم‌گیری درباره شیوه برگزاری، بر مبنای ارزیابی کارشناسی و مشارکت مجموعه‌های مرتبط صورت گیرد.
علامتی همچنین بر تشکیل کارگروهی تخصصی با محوریت سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران برای تبلیغات و اطلاع‌رسانی جشنواره تأکید کرد و خواستار آغاز زودهنگام برنامه‌ریزی رسانه‌ای، تولید تیزرها و طراحی برنامه‌های تبلیغاتی شد.
او با اشاره به ظرفیت شبکه‌های تلویزیونی کودک و نوجوان، از جمله شبکه‌های پویا و نهال، این شبکه‌ها را از بسترهای مهم ارتباط با مخاطبان کودک و خانواده‌ها دانست و بر ضرورت استفاده هدفمند از این ظرفیت برای معرفی جشنواره تأکید کرد.
مدیرعامل کانون در ادامه با بیان این‌که جشنواره ملی اسباب‌بازی نباید صرفاً به محلی برای عرضه و فروش محصولات محدود شود، ترویج بازی و افزایش آگاهی خانواده‌ها درباره اهمیت آن را از اهداف اصلی این رویداد برشمرد.
او بر طراحی مناسب فضای نمایشگاه، ایجاد جذابیت در مسیر بازدید خانواده‌ها، پیش‌بینی برنامه‌های علمی و آموزشی و استفاده از ظرفیت دانشگاه‌ها، انجمن‌ها و کارشناسان تأکید کرد و خواستار افزایش مشارکت مجموعه‌های تخصصی در برنامه‌های جشنواره شد.
علامتی درباره حضور بازی‌های ویدیویی در این رویداد نیز پیشنهاد کرد این موضوع ابتدا به‌صورت بخشی جانبی و آزمایشی، همراه با بررسی کارشناسی و ارزیابی بازخورد مخاطبان، مورد توجه قرار گیرد.
او همچنین با تأکید بر ضرورت حمایت از انجمن‌های تخصصی گفت نقش تشکل‌های صنفی در برنامه‌ریزی و اجرای فعالیت‌ها باید حفظ شود و دستگاه‌های دولتی با پشتیبانی از این تشکل‌ها، زمینه مشارکت مؤثرتر فعالان صنعت اسباب‌بازی را فراهم کنند.
ضرورت آغاز زودهنگام تبلیغات جشنواره
در ادامه نشست، احسان منشی، رئیس انجمن تولیدکنندگان اسباب‌بازی، گزارشی از برنامه‌ریزی‌های اولیه برای برگزاری دوره جدید جشنواره ملی اسباب‌بازی ارائه کرد.
او با اشاره به پیش‌بینی اولیه برای برگزاری جشنواره از سوم آذر و احتمال تغییر زمان‌بندی، گفت با توجه به ضرورت نهایی‌شدن تصمیم‌ها و هماهنگی‌های اجرایی، احتمال دارد این رویداد از بیستم آذر تا دهم دی برگزار شود.
منشی هزینه‌های برگزاری جشنواره را حدود ۲۰ تا ۲۵ میلیارد تومان برآورد کرد و توضیح داد که در صورت تأمین هزینه‌ها از محل فروش محصولات، دستیابی به فروش حدود ۶۱ میلیارد تومان ضروری خواهد بود.
رئیس انجمن تولیدکنندگان اسباب‌بازی با تأکید بر نقش تبلیغات تلویزیونی در معرفی رویداد و جذب مخاطب، خواستار تعیین سریع برنامه برگزاری جشنواره و آغاز هماهنگی با صداوسیما شد. به گفته او، لازم است برنامه تبلیغاتی از یک تا دو ماه پیش از برگزاری مشخص شود و تولید تیزرها و معرفی رویداد به‌موقع انجام گیرد.
او همچنین بر تقویت بخش ترویجی جشنواره با مشارکت مؤسسه‌ها، شرکت‌های نوآور و فناور و مجموعه‌های فعال در حوزه بازی تأکید کرد و گفت جشنواره علاوه بر معرفی و فروش محصولات، زمینه‌ای برای جریان‌سازی، رقابت تخصصی و شناخت نیازهای بازار است.
منشی با اشاره به اهمیت نشان‌ها و تندیس‌های جشنواره برای تولیدکنندگان، جمع‌آوری بازخورد مصرف‌کنندگان را نیز یکی از کارکردهای مهم این رویداد دانست و توضیح داد اطلاعات حاصل از میزان فروش و استقبال مخاطبان می‌تواند در شناخت سلیقه بازار و تصمیم‌گیری درباره طراحی محصولات آینده به تولیدکنندگان کمک کند.
تأکید بر کیفیت محصولات و معرفی تولیدات فناورانه
محمدحسین حبیب‌نژاد نماینده وزارت صنعت، معدن و تجارت با اشاره به ظرفیت‌های صنعت اسباب‌بازی کشور، بر ضرورت معرفی محصولات فناورانه در جشنواره ملی اسباب‌بازی تأکید کرد.
او با بیان این‌که در دوره گذشته ظرفیت‌های فناورانه صنعت به اندازه کافی معرفی نشده است، خواستار تشکیل شورای سیاست‌گذاری جشنواره با حضور نمایندگان دستگاه‌های مرتبط و استفاده از ظرفیت‌های تخصصی آن‌ها شد.
حبیب‌نژاد همچنین کیفیت برخی محصولات عرضه‌شده در دوره‌های گذشته را مورد انتقاد قرار داد و گفت عرضه محصولات کم‌کیفیت در رویدادی که خانواده‌ها با اعتماد به آن برای خرید مراجعه می‌کنند، می‌تواند به اعتبار صنعت داخلی و اعتماد مصرف‌کنندگان آسیب برساند.
او بر ضرورت پیش‌بینی سازوکاری برای ارزیابی کیفیت محصولات پیش از عرضه در جشنواره تأکید کرد و خواستار معرفی و رونمایی از تولیدات فناورانه، از جمله اسباب‌بازی‌های الکترونیکی، کنترلی، تعاملی و هوشمند، در دوره جدید این رویداد شد.
جواد خاندوزی نماینده شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز بر ضرورت توجه به قدرت خرید خانواده‌ها و ایجاد زمینه برای دسترسی آنان به محصولات مناسب تأکید کرد. او همچنین پیشنهاد داد در بخش رقابتی جشنواره، طراحی‌های برتر و تولیدکنندگان شایسته شناسایی شوند و با اهدای نشان‌های ویژه مورد تقدیر قرار گیرند.
صابر اکبری خضری نماینده شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی نیز با تأکید بر این‌که جشنواره ملی اسباب‌بازی باید تصویری جامع از زیست‌بوم بازی و سرگرمی کشور ارائه دهد، گفت: این رویداد نباید تنها به فروش محصولات محدود شود، بلکه لازم است فعالیت‌های تولیدی، ترویجی، رسانه‌ای، پژوهشی و طراحی بازی نیز در آن بازتاب پیدا کند.
حسن مَداد نماینده سازمان صداوسیما نیز آمادگی این سازمان را برای همکاری در زمینه طراحی برنامه‌های تبلیغاتی و اطلاع‌رسانی جشنواره اعلام کرد و پیشنهاد داد کارگروهی تخصصی با حضور نمایندگان مجموعه‌های مرتبط تشکیل شود تا با بررسی تجربه‌های گذشته و ظرفیت‌های موجود، برنامه‌ای متناسب با دوره جدید طراحی شود.
مهرداد عالی‌پور رئیس انجمن صنایع خلاق نیز با اشاره به اهمیت توجه ویژه به بازی‌های رومیزی، پیشنهاد کرد این حوزه در جشنواره با رویکردی مشخص و تخصصی مورد توجه قرار گیرد و بخش رقابتی ویژه‌ای برای معرفی آثار برتر طراحان بازی پیش‌بینی شود.
ارائه گزارشی از بازار جهانی و آینده بازی‌های رومیزی
در بخش دوم نشست، صابر اکبری خضری نماینده سازمان تبلیغات اسلامی گزارشی از پژوهش انجام‌شده درباره ارزش بازار جهانی بازی‌های رومیزی، روندهای این صنعت و چشم‌انداز آن در ایران و جهان ارائه کرد.
او در ابتدای این ارائه، با تأکید بر ضرورت شناخت دقیق‌تر این حوزه، پیشنهاد داد پژوهشی جامع و پیمایشی با مشارکت شورای نظارت بر اسباب‌بازی و مجموعه‌های تخصصی انجام شود تا اطلاعات قابل اتکایی درباره تعداد مخاطبان، میزان مصرف، سلیقه بازار و وضعیت تولید و توزیع بازی‌های رومیزی در کشور به دست آید.
بر اساس آمارهای ارائه‌شده در این گزارش، ارزش بازار جهانی بازی‌های رومیزی در سال ۲۰۲۵ حدود ۲۰ میلیارد دلار برآورد شده است؛ رقمی که در مقایسه با حدود هشت میلیارد دلار در سال ۲۰۱۰ و ۱۲ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۰، رشد این صنعت را نشان می‌دهد. در این گزارش همچنین پیش‌بینی شد ارزش این بازار در دهه آینده به حدود ۵۰ میلیارد دلار برسد.
نماینده سازمان تبلیغات اسلامی با اشاره به تنوع بازی‌های رومیزی در جهان گفت این حوزه تنها به کودکان و نوجوانان محدود نیست و بزرگسالان نیز بخش مهمی از مصرف‌کنندگان آن را تشکیل می‌دهند. به گفته او، حدود ۷۰ درصد بازیکنان بازی‌های رومیزی در جهان در گروه سنی ۱۸ تا ۴۴ سال قرار دارند و خانواده‌ها یکی از کانون‌های اصلی مصرف این محصولات به شمار می‌روند.
اکبری خضری با اشاره به گستردگی بازار جهانی بازی‌های رومیزی، از وجود بیش از ۱۵۰ هزار عنوان بازی ثبت‌شده در پایگاه‌های داده بین‌المللی سخن گفت و توضیح داد هر سال هزاران عنوان جدید در این حوزه طراحی و عرضه می‌شود.
در این ارائه، همچنین به اهمیت الگوهای نوین تأمین مالی در صنعت بازی اشاره شد. بر اساس اطلاعات مطرح‌شده، تأمین مالی جمعی به یکی از مسیرهای مهم حمایت از طراحی و تولید بازی در جهان تبدیل شده است و بخشی از بازی‌های جدید با مشارکت مستقیم مخاطبان و سرمایه‌گذاران در بسترهای تخصصی تأمین مالی جمعی تولید می‌شوند.
وی، گسترش بازی‌های ترکیبی فیزیکی و دیجیتال، ارتباط روزافزون بازی با سینما و دیگر صنایع خلاق، تغییر الگوهای خرید و افزایش نقش کافه‌های بازی را از جمله تحولات مهم این حوزه برشمرد.
او توضیح داد کافه‌های بازی تنها محل تجربه و سرگرمی نیستند، بلکه می‌توانند بستری برای آشنایی مخاطبان با بازی‌های جدید، آزمودن محصولات پیش از تولید گسترده، ایجاد اجتماعات مخاطبان و معرفی آثار تولیدکنندگان باشند. در این گزارش، تعداد کافه‌های بازی شناسایی‌شده در ایران حدود ۳۰۰ مجموعه برآورد شد.
برآورد بازار بازی‌های رومیزی در ایران
اکبری خضری در ادامه، با اشاره به نبود آمار رسمی و جامع درباره بازار بازی‌های رومیزی ایران، ارزش این بازار را بر اساس محاسبات و برآوردهای پژوهشی حدود دو هزار میلیارد تومان اعلام کرد.
بر اساس توضیحات ارائه‌شده، این برآورد شامل هزینه‌کرد مصرف‌کنندگان برای خرید بازی‌های رومیزی و درآمد کافه‌های بازی است. همچنین در این گزارش، تعداد عنوان‌های شناسایی‌شده در بازار ایران حدود هزار و ۵۰۰ عنوان اعلام شد که بخشی از آن‌ها به‌طور مستمر تولید و عرضه می‌شوند.
او با بیان این‌که بخش قابل توجهی از بازی‌های موجود در بازار ایران ترجمه یا اقتباس از نمونه‌های خارجی هستند، بر ضرورت تقویت طراحی و تولید بازی‌های بومی تأکید کرد. بر اساس برآورد ارائه‌شده در این نشست، سهم بازی‌های ترجمه‌شده از عناوین موجود حدود ۸۵ درصد، سهم بازی‌های اقتباسی حدود ۱۰ درصد و سهم بازی‌های تألیفی حدود پنج درصد عنوان شد.
اکبری خضری همچنین با اشاره به برخی بازی‌های پرطرفدار در بازار ایران، ضرورت توجه به محتوای بازی‌ها و توسعه آثار مبتنی بر همکاری، مشارکت و یاریگری را یادآور شد و تأکید کرد تولید بازی‌های متناسب با نیازهای فرهنگی و تربیتی جامعه می‌تواند در کنار رشد اقتصادی این صنعت مورد توجه قرار گیرد.
او صنعت بازی‌های رومیزی ایران را در مرحله‌ای مهم از رشد و توسعه توصیف کرد و گفت ورود هدفمند نهادهای فرهنگی، رسانه‌ای و حمایتی به این حوزه می‌تواند به تقویت تولید داخلی، افزایش تنوع محصولات و گسترش بازار کمک کند.
در پایان این ارائه، بر ضرورت انجام پژوهش‌های دقیق‌تر و استفاده از داده‌های معتبر برای شناخت بازار، مخاطبان و ظرفیت‌های تولید بازی‌های رومیزی در کشور تأکید شد.
شصت‌وهفتمین نشست شورای نظارت بر اسباب‌بازی با تأکید بر پیگیری مصوبات، تقویت همکاری میان دستگاه‌های مرتبط و انجمن‌های تخصصی و ضرورت برنامه‌ریزی منسجم برای دوره جدید جشنواره ملی اسباب‌بازی به کار خود پایان داد.
نظر شما