خبرگزاری مهر، گروه استانها- امیرماهان محمدی یکتا: از ورامین و پیشوا تا دماوند، پردیس، شهریار و اسلامشهر، شهرستانهای استان تهران با مسائل، ظرفیت‌ها و مطالبات متنوعی روبه‌رو هستند که بازتاب دقیق آن‌ها در رسانه‌های فراگیر، نیازمند توجهی فراتر از پوشش‌های مقطعی خبری است، راه‌اندازی شبکه صداوسیمای ویژه شهرستانهای تهران می‌تواند فرصتی برای شنیده‌شدن صدای مردم، پیگیری مستمر مشکلات محلی، معرفی ظرفیت‌های اقتصادی و فرهنگی و تقویت پیوند میان شهروندان و مدیران باشد؛ ضرورتی که تحقق آن، البته، به برنامه‌ریزی حرفه‌ای، تأمین منابع و استقلال تحریریه در پرداختن به مسائل واقعی مردم وابسته است.
استان تهران در ذهن بسیاری از مخاطبان با پایتخت، خیابان‌های پرتردد، برج‌ها و تحولات سیاسی و اقتصادی گره خورده است؛ اما در گستره این استان، شهرستان‌هایی قرار دارند که هرکدام داستانی متفاوت، ظرفیت‌هایی ارزشمند و مطالباتی دارند که لزوماً در قاب اخبار روزانه پایتخت دیده نمی‌شوند، از زمین‌های کشاورزی ورامین و پیشوا تا شهرهای صنعتی و پرجمعیت غرب تهران، از ظرفیت‌های گردشگری دماوند و فیروزکوه تا مسائل شهرنشینی در پردیس، پرند، اسلامشهر و بهارستان، واقعیت‌های متنوعی جریان دارد که بازتاب آن‌ها به رسانه‌ای با نگاه محلی، پیگیر و مستمر نیازمند است.
مسئله، نبود کامل اخبار شهرستان‌ها در رسانه ملی نیست؛ بلکه پرسش اصلی این است که آیا ظرفیت موجود برای بازتاب همه مسائل، فرصت‌ها و مطالبات شهرستانهای استان تهران کافی است؟ آیا رسانه‌ای که باید صدای شهروندان باشد، فرصت دارد از انتشار یک خبر کوتاه عبور کند، به سراغ مردم برود، پاسخ مسئولان را مطالبه کند و نتیجه وعده‌ها و تصمیم‌ها را تا مرحله اجرا دنبال کند؟ همین پرسش‌ها، ضرورت بررسی راه‌اندازی شبکه‌ای مستقل و ویژه شهرستانهای استان تهران را برجسته می‌کند؛ شبکه‌ای که مأموریت اصلی آن نه صرفاً پوشش مناسبت‌ها، بلکه روایت زندگی واقعی مردم این مناطق باشد.
این مطالبه سالیان سال است، از سوی مسئولین، نخبگان و فعالان فرهنگی و اجتماعی شهرستان های استان تهران مطرح شده است، حجت‌الاسلام سیدمحسن محمودی، رئیس شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی شهرستانهای استان تهران در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به قرارگرفتن شهرستانهای استان در سایه پایتخت، خواستار راه‌اندازی شبکه مستقل صداوسیما برای این مناطق شد و کمبود پوشش رسانه‌ای مستقل را از مسائل قابل توجه شهرستان‌ها دانست.
صدای شهرستان‌ها نباید در هیاهوی پایتخت گم شود
این عضو شورای فرهنگ عمومی استان تهران گفت: استان تهران، برخلاف تصویری که گاهی از آن ارائه می‌شود، مجموعه‌ای یکدست از مناطق شهری نیست. در یک سوی آن، شهرستان‌هایی با سابقه کشاورزی و تولید محصولات باغی و زراعی قرار دارند و در سوی دیگر، مناطقی با رشد سریع جمعیت، توسعه شهرهای جدید، فعالیت‌های صنعتی و نیازهای گسترده زیرساختی دیده می‌شوند، در کنار این ظرفیت‌ها، موضوعاتی مانند حمل‌ونقل عمومی، کمبود فضاهای آموزشی و ورزشی، تأمین آب، کیفیت خدمات شهری، محیط‌زیست و آسیب‌های اجتماعی نیز در بخش‌هایی از استان اهمیت دارد.
طبیعی است که چنین گستره‌ای از مسائل، به پوششی فراتر از خبرهای کوتاه و گزارش‌های مناسبتی نیاز داشته باشد. برای نمونه، وقتی مردم یک روستا با مشکل راه دسترسی یا فرسودگی مسیر ارتباطی روبه‌رو هستند، انعکاس خبر آغاز یک پروژه عمرانی به‌تنهایی پاسخگوی مطالبه آنان نیست، شهروندان می‌خواهند بدانند چه میزان اعتبار اختصاص یافته، چرا اجرای طرح به تأخیر افتاده، کدام دستگاه مسئول است و سرانجام چه زمانی مشکل برطرف خواهد شد.
در موضوعاتی مانند کمبود سرانه‌های آموزشی و ورزشی، مشکلات حمل‌ونقل، کیفیت خدمات درمانی یا مسائل زیست‌محیطی نیز وضع به همین ترتیب است. گزارش خبری مؤثر باید از مرحله بیان مشکل عبور کند و با مراجعه به اسناد، گفت‌وگو با مردم، دریافت پاسخ مسئولان و پیگیری نتیجه، امکان ارزیابی عملکرد دستگاه‌ها را برای افکار عمومی فراهم سازد.
یک شبکه اختصاصی شهرستانهای استان تهران می‌تواند چنین رویکردی را به بخشی ثابت از مأموریت خود تبدیل کند؛ به‌گونه‌ای که هیچ شهرستانی صرفاً به دلیل فاصله از مرکز استان یا نداشتن یک رویداد بزرگ، از چرخه توجه رسانه‌ای خارج نماند، آنچه اهمیت دارد، رسیدن به ساختاری است که بتواند به‌صورت مستمر و قابل ارزیابی، مسائل شهرستان‌ها را پوشش دهد و برای مردم هر منطقه، رسانه‌ای در دسترس و قابل اعتماد باشد.
یکی از مهم‌ترین کارکردهای شبکه ویژه شهرستانهای تهران می‌تواند تغییر نگاه به خبرهای محلی باشد، در بسیاری از موارد، اخبار مربوط به مناطق مختلف در قالب بازدید یک مسئول، افتتاح یک پروژه، برگزاری جلسه یا اعلام یک مصوبه منتشر می‌شود؛ اما ارزش واقعی این اخبار زمانی آشکار می‌شود که مخاطب بتواند سرنوشت وعده‌ها و تصمیم‌ها را نیز دنبال کند.
اگر مسئولی از رفع مشکل آب یک منطقه خبر می‌دهد، رسانه باید در زمان مناسب به همان منطقه بازگردد و از مردم درباره نتیجه اقدام انجام‌شده بپرسد. اگر پروژه‌ای با تأخیر مواجه است، باید علت آن از دستگاه مسئول جویا شود. اگر شهروندان از کیفیت خدمات شهری ناراضی‌اند، روایت آنان باید در کنار توضیحات مسئولان و شواهد قابل بررسی قرار گیرد.
چنین رویکردی نه به معنای تقابل دائمی با مدیران است و نه به معنای تبدیل رسانه به تریبون روابط عمومی دستگاه‌ها. وظیفه رسانه، ارائه تصویری دقیق از واقعیت، طرح پرسش‌های روشن و فراهم‌کردن امکان پاسخ‌گویی است. شبکه‌ای که بتواند این تعادل را حفظ کند، به‌تدریج از یک پخش‌کننده خبر به مرجعی برای پیگیری مسائل عمومی تبدیل خواهد شد.
برای تحقق این هدف، ضروری است برنامه‌هایی با قالب‌های مشخص طراحی شوند؛ از میزهای گفت‌وگوی مطالبه‌محور با حضور مردم و مسئولان گرفته تا گزارش‌های میدانی، مستندهای اجتماعی، برنامه‌های بررسی مصوبات و بخش‌های ویژه برای پیگیری مشکلاتی که پاسخ روشنی دریافت نکرده‌اند.
فرصتی برای معرفی ظرفیت‌های مغفول
ضرورت راه‌اندازی شبکه ویژه شهرستانهای تهران، تنها به مشکلات و مطالبات محدود نمی‌شود. این مناطق از ظرفیت‌های اقتصادی، تاریخی، فرهنگی، گردشگری و اجتماعی متنوعی برخوردارند که معرفی دقیق آن‌ها می‌تواند در تقویت هویت محلی و حتی رونق فعالیت‌های اقتصادی مؤثر باشد.
ورامین و پیشوا با پیشینه تاریخی و ظرفیت‌های کشاورزی، دماوند با باغداری و جاذبه‌های طبیعی، فیروزکوه با چشم‌اندازهای کوهستانی و مناطق غرب و جنوب‌غرب استان با فعالیت‌های صنعتی، تولیدی و اقتصادی، هرکدام موضوعات فراوانی برای برنامه‌سازی دارند، در کنار این موارد، زندگی روزمره مردم، آیین‌های محلی، چهره‌های علمی و فرهنگی، هنرمندان، کارآفرینان و تجربه‌های موفق اجتماعی نیز می‌توانند بخشی از هویت رسانه‌ای این شبکه باشند.
رسانه‌ای که فقط هنگام بروز مشکل سراغ شهرستان‌ها برود، تصویری ناقص از آن‌ها ارائه می‌دهد. همان‌طور که رسانه نباید کمبودها را پنهان کند، نباید ظرفیت‌ها و تلاش‌های سازنده مردم را نیز نادیده بگیرد. روایت متوازن، یعنی نشان‌دادن هم‌زمان فرصت‌ها، مشکلات، راه‌حل‌ها و تجربه‌هایی که می‌توانند برای سایر مناطق نیز آموزنده باشند.
از این منظر، شبکه ویژه شهرستانهای تهران می‌تواند به بستری برای معرفی فرصت‌های سرمایه‌گذاری، تقویت گردشگری داخلی، حمایت از تولیدکنندگان محلی و مستندسازی میراث تاریخی و فرهنگی مناطق مختلف تبدیل شود؛ البته به شرط آنکه این معرفی‌ها بر اطلاعات معتبر استوار باشند و به تبلیغات یک‌سویه محدود نشوند.
فرماندار ورامین: ردیف اعتباری دفتر صداوسیما یک سال پیش حذف شد؛ باید احیا شود
در این بین حتی دفاتر شهرستانی صداوسیما در استان تهران نیز تا حدودی تضعیف شده و سازوکار قبل را ندارد، حسین عباسی، فرماندار ویژه ورامین، به خبرنگار مهر گفت: ردیف اعتباری دفتر صداوسیمای این شهرستان که پیش‌تر وجود داشت، سال گذشته حذف شده و احیای آن برای تقویت فعالیت‌های رسانه‌ای ضروری است.
او همچنین خواستار گسترش دامنه فعالیت این دفتر برای پوشش اخبار شهرستانهای همجوار در جنوب‌شرق استان تهران شد.
عباسی افزود: در جلسه کمیته برنامه‌ریزی شهرستان بر پیش‌بینی ردیف اعتباری برای این دفتر تأکید شده است.
به گفته او، احیای این ردیف امکان استفاده از منابع قانونی شهرستان را برای پشتیبانی از فعالیت‌های دفتر فراهم می‌کند.
او گفت: دفتر صداوسیمای ورامین باید به‌گونه‌ای توسعه پیدا کند که شهرستانهای مجاور نیز بتوانند اخبار، رویدادها و برنامه‌های منطقه‌ای خود را از طریق آن منعکس کنند.
فرماندار ویژه ورامین اعلام کرد: مجموعه مدیریت شهرستان آماده است برای تحقق این هدف در چارچوب وظایف خود همکاری کند.
وی با اشاره به جایگاه این شهرستان در حوزه‌های فرهنگی، اجتماعی، تاریخی، اقتصادی، کشاورزی و صنعتی گفت: ورامین ظرفیت‌های قابل‌توجهی دارد که باید بیش از گذشته به مردم استان تهران و کشور معرفی شود.
او پسته، شیر، گوشت و صیفی‌جات را از جمله محصولات کشاورزی و دامی این منطقه نام برد و گفت: رسانه‌ها می‌توانند به معرفی بهتر این محصولات و برندسازی تولیدات بومی کمک کنند.
عباسی همچنین گفت: پس از جنگ ۱۲روزه، تقویت پدافند غیرعامل و حرکت به سمت تمرکززدایی بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است و از این منظر بایستی راه اندازی شبکه ای مختص شهرستان های استان تهران و یا حداقل تقویت دفاتر شهرستانی مورد توجه قرار گیرد.
استاندار تهران: پایتخت بدون اداره‌کل مستقل صداوسیما سهم رسانه‌ای‌اش را نگرفته است
محمدصادق معتمدیان، استاندار تهران، با اشاره به نبود اداره‌کل مستقل صداوسیما در این استان، به خبرنگار مهر گفت: تهران به‌دلیل اهمیت و جمعیت بالا باید سهم بیشتری از امکانات رسانه‌ای داشته باشد.
او از رسانه‌ها هم خواست مطالبه‌گری و اطلاع‌رسانی دقیق را تقویت کنند.
معتمدیان، که خواستار ارتقای رسانه‌های استان تهران شده است، گفت نبود اداره‌کل مستقل صداوسیما در این استان با جایگاه و جمعیت تهران همخوانی ندارد.
استاندار تهران همچنین تأکید کرد تهران بیش از یک استان است؛ مرکز کشور و پایتختی بین‌المللی است و همه باید در بهبود وضعیت آن سهیم باشند.
عدالت رسانه‌ای؛ از اختصاص زمان تا توزیع عادلانه توجه
یکی از چالش‌های مهم در طراحی چنین شبکه‌ای، تضمین عدالت در پوشش رسانه‌ای است. اگر شبکه جدید شکل بگیرد اما بخش عمده برنامه‌های آن همچنان به چند شهر پرجمعیت یا مناطق برخوردار اختصاص یابد، هدف اصلی تحقق نخواهد یافت.
برای جلوگیری از چنین وضعی، لازم است معیارهای روشنی برای توزیع پوشش خبری میان شهرستان‌ها تعیین شود. جمعیت، گستره مسائل عمومی، اهمیت موضوعات، میزان محرومیت رسانه‌ای و ضرورت پیگیری مطالبات می‌توانند در این ارزیابی نقش داشته باشند. همچنین انتشار گزارش‌های دوره‌ای از میزان پوشش شهرستان‌ها، به مخاطبان امکان می‌دهد عملکرد شبکه را ارزیابی کنند.
اهمیت راه‌اندازی شبکه ویژه شهرستانهای استان تهران را باید در یک پرسش اساسی جست‌وجو کرد: آیا مردم ورامین، قرچک، پیشوا، پاکدشت، دماوند، فیروزکوه، پردیس، رباط‌کریم، اسلامشهر، بهارستان، شهریار، ملارد،شمیرانات، قدس، ری و دیگر مناطق استان، به اندازه اهمیت مسائل و ظرفیت‌هایشان فرصت دارند در رسانه ملی دیده و شنیده شوند؟
پاسخ به این پرسش، با افزایش مقطعی خبرهای محلی یا پخش چند برنامه مناسبتی به دست نمی‌آید. آنچه ضرورت دارد، شکل‌گیری یک نظام رسانه‌ای منظم، پاسخ‌گو و مردم‌محور است که شهرستان‌ها را نه حاشیه‌ای در کنار پایتخت، بلکه بخش جدایی‌ناپذیر هویت و آینده استان تهران بداند.
شبکه مستقل شهرستانهای تهران، اگر با مأموریتی روشن، منابع متناسب و رویکردی حرفه‌ای شکل بگیرد، می‌تواند این فاصله را کاهش دهد؛ اما اگر صرفاً نام و ساختاری تازه بر همان شیوه‌های پیشین گذاشته شود، انتظار تحول اساسی واقع‌بینانه نخواهد بود. آنچه مردم انتظار دارند، نه صرفاً یک شبکه جدید، بلکه رسانه‌ای است که مشکلاتشان را ببیند، ظرفیت‌هایشان را معرفی کند، پاسخ مسئولان را بخواهد و تا روشن‌شدن نتیجه، موضوع را رها نکند.
نظر شما