به گزارش خبرنگار مهر، حسین نوربخش ظهر سه شنبه در آستانه سی و چهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران و در نشست خبری اظهار کرد: در یک سال گذشته، با افتتاح هفت کتابخانه، بازطراحی فضاهای کتابخانه‌ای و تأمین منابع جدید به ارزش ۲۳ میلیارد تومان، گام‌های مؤثری برای توسعه خدمات کتابخانه‌های عمومی استان برداشته شده است.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان خراسان رضوی، با اشاره به ارزیابی سالانه فعالیت کتابخانه‌های عمومی بیان کرد: آبان‌ماه هر سال، زمان ارزیابی و پایش عملکرد یک‌ساله کتابخانه‌های عمومی کشور است و در این ارزیابی، شاخص‌هایی همچون توسعه زیرساخت‌ها، تحول دیجیتال، روزآمدسازی منابع، میزان امانت کتاب و فعالیت‌های فرهنگی مورد بررسی قرار می‌گیرد.
وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه تحول دیجیتال افزود: در حدود ۲۰ ماه گذشته، با رویکرد جدید نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، اقدامات قابل توجهی برای هوشمندسازی و یکپارچه‌سازی سامانه‌های اداری، مالی، حضور و غیاب و مکاتبات انجام شده است. در این راستا، سامانه‌های مختلف در قالب یک بستر یکپارچه ساماندهی شده‌اند که این اقدام موجب کاهش مشکلات اداری، تسریع در پاسخگویی به مخاطبان و بهبود فرایندهای ارتباطی شده است.
نوربخش، بازطراحی کتابخانه شریعتی مشهد را از دیگر اقدامات شاخص سال گذشته برشمرد و گفت: کتابخانه شریعتی یکی از کتابخانه‌های باسابقه کشور است که پس از بازطراحی و اختصاص فضاهای جدید، با حضور دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور دوباره به چرخه فعالیت بازگشت.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان خراسان رضوی همچنین از اختصاص حدود ۲۳ میلیارد تومان اعتبار برای روزآمدسازی منابع کتابخانه‌ای استان خبر داد و بیان کرد: این منابع از محل طرح‌های مختلف، از جمله طرح‌های شهرزاد و حصدت، جذب کتاب‌های اهدایی، خرید کتاب‌های بومی، اعتبارات استانی و همکاری کانون فرهنگی آموزش قلم‌چی تأمین شده و به مجموعه منابع کتابخانه‌های عمومی استان افزوده شده است.
فعالیت ۳۰۰ نقطه خدمت کتابخانه‌ای در خراسان رضوی
وی با تأکید بر تغییر رویکرد کتابخانه‌های عمومی از کتابخانه‌محوری به جامعه‌محوری تصریح کرد: در نگاه جدید، مأموریت کتابخانه‌ها صرفاً توسعه کمی ساختمان‌ها و فضاهای فیزیکی نیست، بلکه روزآمدسازی خدمات متناسب با نیاز مخاطبان، دسترسی عادلانه و افزایش اثربخشی فعالیت‌های فرهنگی و کتابخانه‌ای نیز اهمیت دارد.
نوربخش با اشاره به فعالیت ۳۰۰ نقطه خدمت کتابخانه‌ای در استان گفت: از این تعداد، ۲۴۱ باب کتابخانه عمومی ثابت شامل ۱۹۱ کتابخانه شهری و ۳۷ کتابخانه روستایی و همچنین ۱۳ کتابخانه سیار در حال خدمت‌رسانی هستند. تفاوت نقطه خدمت با تعداد کتابخانه‌ها در این است که برخی زیرساخت‌ها می‌توانند به چند منطقه یا روستا خدمات ارائه کنند؛ برای مثال، یک کتابخانه ممکن است به‌طور هم‌زمان پنج روستا را پوشش دهد و در آمار نقاط خدمت، پنج نقطه محسوب شود.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی ادامه داد: بیش از سه میلیون و ۵۰۰ هزار نسخه کتاب در کتابخانه‌های عمومی استان ثبت شده و کتابداران در این مجموعه‌ها به اعضا و مراجعه‌کنندگان خدمات ارائه می‌کنند. همچنین تمامی کتابخانه‌های عمومی استان از بخش کودک برخوردارند و در کنار آن، بخش‌های ویژه‌ای برای گروه‌های خاص مخاطب نیز پیش‌بینی شده است.
وی با اشاره به خدمات ویژه برای افراد دارای آسیب بینایی اظهار کرد: در کتابخانه مرکزی مشهد و چهار کتابخانه دیگر استان، بخش ویژه نابینایان فعال است و دستگاه چاپ بریل نیز امکان تولید منابع مورد نیاز این گروه را فراهم کرده است. در صورت درخواست انجمن نابینایان یا مخاطبان، منابع پرمراجعه و مورد نیاز جامعه نابینایان به خط بریل چاپ می‌شود تا در شمارگان محدود و به‌صورت امانت در اختیار آنان قرار گیرد.
نوربخش، راه‌اندازی کتابخانه تخصصی مادر و کودک کوثر در کاشمر را از دیگر اقدامات سال گذشته دانست و افزود: این کتابخانه با طراحی فضاها، بخش‌ها و منابع متناسب با نیاز مادران و کودکان و با حضور معاون استاندار به بهره‌برداری رسید.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان خراسان رضوی همچنین از اجرای آزمایشی طرح «تول کتاب» برای خدمت‌رسانی به مناطق عشایری و نقاط فاقد دسترسی به کتابخانه خبر داد و گفت: در مناطقی که نه امکان احداث کتابخانه ثابت وجود دارد و نه کتابخانه سیار می‌تواند به آن‌ها خدمات ارائه کند، بسته‌های کتاب در اختیار خانواده‌ها و مخاطبان قرار می‌گیرد. کتابدار پس از گذشت حدود ۲۰ روز تا یک ماه دوباره به منطقه مراجعه کرده و منابع را با کتاب‌های جدید جایگزین می‌کند. این تجربه در شهرستان خواف با موفقیت همراه بوده و توسعه آن در سال جاری در دستور کار قرار دارد.
وی گفت: افتتاح یک کتابخانه عمومی در شهر بَرکَن و یک کتابخانه مشارکتی در بخش آبروان شهرستان مشهد، حضور کتابداران در یکی از تجمعات شبانه در ادامه پویش «ایستاده برای ایران»، اعزام کتابخانه‌های سیار به مدارس، برگزاری محفل ادبی «کتاب ایران»، رونمایی از دو عنوان کتاب و برگزاری نشست تخصصی با استادان علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه فردوسی مشهد از دیگر برنامه‌های این هفته است.
نوربخش با بیان اینکه در مجموع یک‌هزار و ۱۰۰ برنامه در کتابخانه‌های عمومی سراسر استان طی هفته کتاب برگزار می‌شود، اظهار کرد: جشن کتاب و مراسم بزرگداشت کتابدار، کتاب و کتابخوانی نیز امسال با همکاری آستان قدس رضوی در تالار قدس برگزار خواهد شد و در این مراسم، برگزیدگان حوزه‌های مختلف از جمله کتابداران، اعضا، مراجعان و کتابخانه‌های برتر معرفی و تجلیل می‌شوند.
ایجاد ساخت‌کده مهارت‌آموزی برای کودکان و نوجوانان در کتابخانه مرکزی مشهد
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان خراسان رضوی با تشریح برنامه‌های توسعه‌ای کتابخانه‌های عمومی تا پایان سال گفت: افتتاح دو کتابخانه سیار در سطح کشور و سه کتابخانه عمومی در شهرستان‌های سرخس، تربت‌حیدریه و سبزوار از جمله برنامه‌های پیش‌بینی‌شده است.
وی همچنین از راه‌اندازی ساخت‌کده در کتابخانه مرکزی امام خمینی(ره) مشهد خبر داد و افزود: این فضا با هدف مهارت‌آموزی و توانمندسازی کودکان و نوجوانان طراحی شده و قرار است امکاناتی برای آموزش مهارت‌های فنی، علمی، فرهنگی و خلاقانه در اختیار این گروه قرار دهد.
نوربخش ادامه داد: تجهیزاتی همچون تلسکوپ، میکروسکوپ و امکانات مربوط به فعالیت‌های عملی و مهارتی برای این بخش در نظر گرفته شده و تاکنون نزدیک به سه میلیارد تومان برای خرید تجهیزات آن هزینه شده است.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان خراسان رضوی بازطراحی کتابخانه شهید باهنر واقع در پارک ملت مشهد را از دیگر برنامه‌ها دانست و گفت: عملیات بازطراحی این کتابخانه به‌زودی آغاز می‌شود و جانمایی قفسه‌ها، پیشخوان و فضاهای داخلی با هدف ارتقای کیفیت خدمات و ایجاد محیطی مناسب‌تر برای مراجعان تغییر خواهد کرد. همچنین بازطراحی کتابخانه آیت‌الله قوچانی تا پایان سال و کتابخانه‌های غدیر نیشابور و فردوسی مشهد نیز در برنامه‌های توسعه‌ای قرار دارند.
وی با اشاره به نتایج ارزیابی سالانه نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور گفت: بر اساس پایش انجام‌شده، خراسان رضوی در شاخص تعداد اعضای فعال کتابخانه‌های عمومی رتبه دوم کشور را کسب کرده است. منظور از اعضای فعال، افرادی هستند که به‌صورت مستمر از خدمات کتابخانه‌ای استفاده می‌کنند و رفت‌وآمد و امانت کتاب آن‌ها استمرار دارد.
نوربخش افزود: استان در شاخص میزان امانت کتاب به ازای هر کتابخانه رتبه نخست کشور را به دست آورده و در ارائه خدمات کتابخانه‌ای در روزهای تعطیل نیز رتبه دوم را کسب کرده است.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان خراسان رضوی ادامه داد: در شاخص توسعه فضاهای کتابخانه‌ای، با توجه به تعداد افتتاح‌ها و افزایش زیرساخت‌ها، خراسان رضوی رتبه نخست کشور را دارد. همچنین در حوزه کتابخانه‌های سیار، هم از نظر توسعه کمی و هم کیفیت خدمات و در زمینه سالن‌های مطالعه و ساماندهی آن‌ها، رتبه نخست کشور به استان اختصاص یافته است.
وی تأکید کرد: این رتبه‌ها نشان‌دهنده ظرفیت و تلاش مجموعه کتابداران و کارکنان کتابخانه‌های عمومی استان است و امیدواریم با تداوم برنامه‌های توسعه‌ای، گسترش خدمات به مناطق کمتر برخوردار و تقویت مشارکت‌های مردمی، بتوانیم سطح دسترسی عادلانه به خدمات کتابخانه‌ای را بیش از گذشته ارتقا دهیم.
نظر شما