رمانی درباره طبقه کارگر پاریس برنده جایزه ۱۰ یورویی شد

به گزارش خبرگزاری مهر به نثل از وویس، فیلیپ خائنادا دیروز (سه‌شنبه ۳ نوامبر)، در رستوران دروآن پاریس به عنوان برنده جایزه معتبر گنکور ۲۰۲۶ معرفی شد.

فیلیپ خائنادا ۶۲ ساله برای «ناشناس اسکله ژاول» از انتشارات فلاماریون، با کسب ۶ رأی در برابر ۳ رأی برای سیلوین پرودوم موفق به کسب این جایزه شد.

صد و بیست و چهارمین دوره جایزه گنکور، حداقل می‌توان گفت، پرآشوب بود و دلایل خوبی برای این امر وجود دارد. یکی از نامزدهای اولیه تلایسون اورلین، نویسنده رمان از انتشارات گراسه بود که در نهایت مشخص شد این نویسنده کانادایی-هائیتیایی با استفاده از هوش مصنوعی و سرقت ادبی این کتاب را خلق کرده و در نهایت ۲۵ سپتامبر از فهرست نهایی حذف شد. بنابراین، چهار نویسنده در رقابت نهایی ماندند: یانیک هانل، فیلیپ خائنادا، کلمنتین ملوا و سیلوین پرودوم.

فیلیپ خائنادا که نویسنده بیش از ۱۲ عنوان کتاب است و سال ۲۰۱۷ برای رمان «سِرپه» جایزه فمینا را دریافت کرده، در رمان ۵۲۸ صفحه‌ای خود که بر اساس یک داستان واقعی نوشته شده، به بررسی قتل یک زن جوان اهل برتون در اواخر دهه ۱۹۵۰ می‌پردازد. در پشت جلد کتاب آمده است: «در ۶ سپتامبر ۱۹۴۹، زن جوانی در ژاول پاریس، بدون کیف یا کفش، در حالی که مشخص بود با عجله لباس پوشیده و توسط قاتلش رها شده، مرده پیدا شد. روز بعد هویت او مشخص شد: او لوئیز کانسو، محبوب‌ترین مدل نقاشان مونپارناس بود.»

نویسنده در این کتاب تصویری از لوئیز کانسو، زن جوانی از برتونی ارائه می‌کند که در ۱۶ سالگی به پاریس آمد، برای نقاشان در مونپارناس مدل شد و در نهایت به قتل رسید. این تاریکی یک دوره، نقطه شروعی برای فیلیپ خائنادا در سبک ادبی کامل است که بر هنر ترکیب و تنوع تسلط دارد. کتابی پرشور که تقریباً می‌توانید بوی غذاهای در حال جوشیدن، دود پیپ و آسفالت مرطوب را حس کنید. در نهایت، این کتاب بسیار بامزه، تأثیرگذار، پرتنش و بسیار استادانه است که امتیاز قابل توجهی دارد: در زمانه ما، که کتاب‌ها بسیار خودمحور هستند، این کتاب از قربانیان فراموش‌شده صحبت می‌کند.

برنده گنکور از نگاه منتقد

لور ژوائنین از منتقدان ادبی این رمان را «انتخابی خوب از گنکور» خواند و این کتاب را دارای «لطافتی خشن» از راوی توصیف کرد که شباهت چشمگیری به خود فیلیپ خائنادا دارد و کتابی است که خواننده را در پاریسی بی‌زمان و همیشه پرجنب‌وجوش از طبقه کارگر غرق می‌کند.

این روزنامه‌نگار ادبی درباره کتاب نوشت: به اندازه خود نویسنده سخاوتمند، پرشور و سرشار از لطافت است. آنچه اثر فیلیپ خائنادا را بسیار متمایز می‌کند، هنر او در بیان پرانتزی و گریز از بحث است. او تمام زندگی خود، یا حداقل زندگی راوی‌اش و افکاری را که به ذهنش خطور می‌کند، در این پرانتزها قرار می‌دهد. باید توجه کنید تا گم نشوید، اما این کتاب عمق بیشتر، استراحت دلپذیر و نفس‌های تازه‌ای را در داستانی نسبتاً خشن ایجاد می‌کند.

وی افزود: او یک قربانی را از فراموشی بیرون می‌آورد، بدون هیچ حس ترحمی؛ بدون اینکه لحنی سنگین داشته باشد، و در عین حال از کل یک دوره، از پیشخوان‌ها، بارهای کوچک، مشاغل کوچک و مردم عادی، از پاریس طبقه کارگر، صحبت می‌کند. راوی خود را یک مگره با پیپ و سیگار الکترونیکی‌اش تصور می‌کند. این یک ضدتحقیق بر اساس یک داستان واقعی حل نشده است که در پایان آن ادعا می‌کند قاتل را پیدا کرده است.

چه پاداشی در انتظار برنده است؟

فیلیپ خائنادا پس از شنیدن این خبر خوب، نظر خود را در رسانه‌های اجتماعی به اشتراک گذاشت. او در شبکه اجتماعی نوشت: «همین الان پیامی از فیلیپ کلودل دریافت کردم. من جایزه گنکور ۲۰۲۶ را برنده شدم. ناباوری. احساسات. شادی عظیم. متشکرم!» لازم به ذکر است که این نویسنده به لطف پیروزی‌اش، یک چک نمادین به مبلغ ۱۰ یورو دریافت خواهد کرد.

اما این همه ماجرا نیست! برنده شدن جایزه گنکور همچنین تضمین کننده پرفروش شدن کتاب است. گواه این موضوع برنده سال پیش، رمان «خانه خالی» نوشته لوران مووینیه است که در ماه‌های پس از برنده شدنش بیش از ۶۳۷ هزار نسخه فروخت.

نامزدهای نهایی گنکور ۲۰۲۶ عبارت بودند از:

یانیک هنل برای «تنهایی معلمان بی نهایت است» (گالیمار)

فیلیپ جائنادا برای «ناشناس اسکله ژاول» (فلاماریون)

کلمانتین ملوآ برای «چیزهایی که فکر می‌کردم گم شده اند» (گالیمار)

سیلوین پرودومه برای «در آن سوی دریاچه» (مینویی)