خبرگزاری مهر- گروه استانها: پروژه دوخطه‌سازی راه‌آهن زنجان–قزوین با پیشرفت فیزیکی اعلام‌شده حدود ۹۳ درصد، به مراحل پایانی اجرا رسیده است؛ با این حال، تکمیل محدوده پل دانشگاه تاکستان به طول حدود ۵۰۰ متر و تأمین منابع مالی موردنیاز، از مهم‌ترین الزامات بهره‌برداری یکپارچه از این طرح زیرساختی به شمار می‌رود.
به گزارش خبرنگار مهر، پروژه دوخطه‌سازی راه‌آهن زنجان–قزوین به طول حدود ۱۸۱ کیلومتر و در قالب چهار قطعه اجرایی، با هدف افزایش ظرفیت حمل‌ونقل ریلی، بهبود ایمنی سیر قطارها، کاهش محدودیت‌های عملیاتی و تسهیل جابه‌جایی بار و مسافر در حال اجراست.
بخش قابل‌توجهی از عملیات زیرسازی و روسازی این پروژه به پایان رسیده و ریل‌گذاری خط دوم در محدوده استان زنجان تکمیل شده است. با وجود پیشرفت عملیات اجرایی، اتصال نهایی خط دوم در محدوده تاکستان همچنان به رفع موانع مربوط به پل دانشگاه و اجرای عملیات باقی‌مانده وابسته است.
پل دانشگاه تاکستان؛ گلوگاه باقی‌مانده پروژه
مدیرعامل راه‌آهن شمال‌غرب در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به آخرین وضعیت اجرای این طرح گفت: عملیات اجرایی دوخطه‌سازی راه‌آهن زنجان–قزوین طی سال‌های گذشته با فراز و نشیب‌های مختلفی همراه بوده، اما در دوره اخیر پیشرفت قابل‌توجهی داشته است.
منوچهر صفری با بیان اینکه عملیات روسازی خط دوم در محدوده استان زنجان به‌طور کامل انجام شده است، اظهار کرد: حدود ۸۰ کیلومتر از مسیر در محدوده این استان به شرایط بهره‌برداری رسیده و بخش عمده زیرساخت‌های پروژه نیز تکمیل شده است.
در حال حاضر، مهم‌ترین گلوگاه باقی‌مانده برای اتصال کامل خط دوم در محدوده تاکستان قرار دارد و حدود ۵۰۰ متر از مسیر باید تکمیل شود
وی افزود: در حال حاضر، مهم‌ترین گلوگاه باقی‌مانده برای اتصال کامل خط دوم در محدوده تاکستان قرار دارد و حدود ۵۰۰ متر از مسیر باید تکمیل شود.
مدیرعامل راه‌آهن شمال‌غرب با تشریح روند اجرای عملیات در این محدوده اظهار کرد: برای تکمیل مسیر، ابتدا باید عبور قطارها از پل قدیمی به پل جدید احداث‌شده برای خط دوم منتقل شود. پس از انجام این مرحله، پل قدیمی تخریب و عملیات اتصال نهایی خط دوم اجرا خواهد شد.
صفری با اشاره به فراهم‌بودن بخشی از امکانات موردنیاز برای اجرای عملیات گفت: تجهیزات و ادوات لازم در محل پروژه مستقر شده و با رفع موانع اجرایی، امکان تکمیل این بخش فراهم خواهد شد.
وی با اشاره به پیگیری موضوع پل دانشگاه تاکستان در جلسه‌ای ویدئوکنفرانسی با حضور قائم‌پناه، از صدور دستورهای لازم برای رفع این گلوگاه خبر داد و ابراز امیدواری کرد که با تکمیل بخش باقی‌مانده در ماه‌های آینده، زمینه بهره‌برداری یکپارچه از خط دوم فراهم شود.
پیشرفت ۹۳ درصدی و ضرورت تکمیل زیرساخت‌ها
بر اساس گزارش‌های منتشرشده از سوی مدیریت استان زنجان در شهریور ۱۴۰۵، پیشرفت فیزیکی پروژه دوخطه‌سازی راه‌آهن زنجان–قزوین حدود ۹۳ درصد اعلام شده است؛ با این حال، بهره‌برداری کامل از طرح به تکمیل بخش‌های باقی‌مانده، آماده‌سازی تجهیزات فنی و تأمین منابع مالی موردنیاز وابسته است.
معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری زنجان، نیز در گفتگو با خبرنگار مهر، دوخطه‌شدن این محور را یکی از طرح‌های راهبردی زیرساختی استان دانست و تأکید کرد: تکمیل پروژه می‌تواند با افزایش ظرفیت جابه‌جایی بار و مسافر، کاهش هزینه‌های لجستیکی، ارتقای ایمنی و بهبود بهره‌وری شبکه ریلی، نقش مهمی در توسعه اقتصادی، صنعتی و تجاری زنجان ایفا کند.
وی با اشاره به اهمیت توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل ریلی اظهار کرد: ظرفیت بالای جابه‌جایی کالا و مسافر، مصرف بهینه انرژی و مزایای اقتصادی و ایمنی، راه‌آهن را به یکی از ارکان توسعه پایدار تبدیل کرده است.
به گفته وی، دوخطه‌کردن محور زنجان–قزوین با هدف افزایش ظرفیت شبکه، رفع محدودیت‌های عملیاتی و تقویت ارتباط استان با مسیرهای اصلی حمل‌ونقل کشور دنبال می‌شود.
یکی از مهم‌ترین اهداف مورد انتظار از تکمیل خط دوم راه‌آهن زنجان–قزوین، افزایش ظرفیت حمل بار و پشتیبانی از فعالیت صنایع معدنی، فلزی و تولیدی استان است.
ظرفیت جابه‌جایی بار ریلی استان زنجان با تکمیل و بهره‌برداری کامل از پروژه می‌تواند از حدود هفت میلیون تن به ۱۳ میلیون تن در سال افزایش یابد.
تحقق این هدف می‌تواند زمینه انتقال حجم بیشتری از مواد اولیه و محصولات صنعتی از طریق شبکه ریلی را فراهم کند و ارتباط واحدهای تولیدی استان با بازارهای مصرف و مبادی صادراتی را بهبود بخشد.
افزایش ظرفیت حمل بار ریلی همچنین می‌تواند بخشی از وابستگی جابه‌جایی کالا به ناوگان جاده‌ای را کاهش دهد و با انتقال بخشی از بار به شبکه ریلی، از فشار بر محورهای پرتردد بکاهد.
کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل، افزایش بهره‌وری انرژی، کاهش استهلاک زیرساخت‌های جاده‌ای و تقویت توان رقابتی صنایع از دیگر پیامدهای مورد انتظار این طرح است؛ هرچند میزان تحقق این آثار به حجم بار منتقل‌شده به ریل و شرایط بهره‌برداری از شبکه بستگی دارد.
افزایش ظرفیت مسافری و بهبود سیر قطارها
توسعه خدمات مسافری و کاهش محدودیت‌های عملیاتی، از دیگر اهداف دوخطه‌سازی محور زنجان–قزوین به شمار می‌رود.
بر اساس برآوردهای اعلام‌شده، ظرفیت جابه‌جایی مسافر در استان زنجان با تکمیل این طرح می‌تواند از حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار نفر به دو میلیون و ۸۰۰ هزار نفر در سال افزایش یابد.
مدیرعامل راه‌آهن شمال‌غرب در تشریح مزایای فنی خط دوم گفت: در خطوط تک‌خطه، حرکت قطارها در مسیرهای رفت و برگشت مستلزم برنامه‌ریزی برای تلاقی و تنظیم تقدم و تأخر قطارهاست؛ اما با تکمیل خط دوم، امکان حرکت مستقل قطارهای رفت و برگشت در خطوط مجزا فراهم می‌شود.
صفری افزود: این موضوع می‌تواند محدودیت‌های عملیاتی ناشی از تلاقی قطارها را کاهش دهد و زمینه افزایش ظرفیت عبور قطارهای باری و مسافری، بهبود برنامه‌ریزی حرکت‌ها و افزایش قابلیت اطمینان شبکه را فراهم کند.
وی همچنین با اشاره به مشخصات فنی خط جدید اظهار کرد: بار محوری خط قدیمی ۲۰ تن است، درحالی‌که خط جدید با بار محوری ۲۵ تن طراحی شده است. این ویژگی، امکان جابه‌جایی بارهای سنگین‌تر را افزایش می‌دهد و از نظر حمل‌ونقل کالا اهمیت دارد.
به گفته مدیرعامل راه‌آهن شمال‌غرب، سرعت طراحی خط جدید ۲۰۰ کیلومتر بر ساعت است و در فاز نخست، امکان بهره‌برداری با سرعت ۱۶۰ کیلومتر بر ساعت، با رعایت الزامات فنی و ایمنی، وجود دارد.
صفری با اشاره به پیشرفت عملیات ایستگاهی نیز گفت: سوزن‌بندی در بیشتر ایستگاه‌ها انجام شده و اقدامات لازم برای آماده‌سازی خط پیشرفت مناسبی داشته است.
با این حال، تحقق ظرفیت‌های پیش‌بینی‌شده و استفاده از قابلیت‌های فنی خط جدید، به تکمیل عملیات باقی‌مانده و فراهم‌شدن شرایط لازم برای بهره‌برداری ایمن از کل مسیر وابسته است.
ارزش روز پروژه ۲۵ هزار میلیارد تومان
مدیرعامل راه‌آهن شمال‌غرب ارزش روز پروژه دوخطه‌سازی زنجان–قزوین را حدود ۲۵ هزار میلیارد تومان اعلام کرد.
صفری با اشاره به روند تأمین اعتبار این طرح اظهار کرد: با توجه به طول دوره اجرای پروژه، اعتبارات موردنیاز آن طی سال‌های گذشته و به‌صورت مرحله‌ای تأمین شده است.
وی افزود: در جریان سفر هیئت دولت به استان زنجان، ۸۰۰ میلیارد تومان اعتبار دوساله برای اجرای پروژه در نظر گرفته شد و برای استان قزوین نیز ۶۰۰ میلیارد تومان اعتبار دوساله پیش‌بینی شد.
مدیرعامل راه‌آهن شمال‌غرب با اشاره به روند تأمین اعتبارات در سال ۱۴۰۴ گفت: اعتبارات مربوط به این پروژه در آن سال با تخصیص کامل سازمان برنامه و بودجه تأمین شد و روند اجرای طرح نیز شتاب گرفت.
به گفته صفری، حدود ۱۷ تا ۱۸ درصد پیشرفت پروژه در دوره فعالیت دولت فعلی محقق شده است.
وی درباره اعتبارات سال ۱۴۰۵ نیز اظهار کرد: اعتبارات پیش‌بینی‌شده برای پروژه ابلاغ شده و بخشی از تخصیص‌ها نیز صورت گرفته است. با توجه به ادامه سال مالی، انتظار می‌رود سایر تخصیص‌ها نیز در ادامه سال ابلاغ و تأمین شود.
مطالبات ۳۰۰ میلیارد تومانی پیمانکاران
صفری با بیان اینکه یکی از موضوعات مؤثر بر روند تکمیل پروژه، تأمین نقدینگی و پرداخت مطالبات پیمانکاران است. گفت: بخشی از اعتبارات پروژه عملاً پیش‌خور شده و در حال حاضر، چهار پیمانکار این طرح در مجموع حدود ۳۰۰ میلیارد تومان مطالبه دارند.
وی تأکید کرد: تأمین نقدینگی و ابلاغ تخصیص‌های باقی‌مانده می‌تواند زمینه پرداخت مطالبات پیمانکاران و تسریع عملیات اجرایی در بخش‌های باقی‌مانده را فراهم کند.
ظرفیت حمل بار ریلی زنجان با تکمیل راه‌آهن دوخطه زنجان–قزوین دو برابر می‌شود
استاندار زنجان در گفتگو با خبرنگار مهر، از پیشرفت ۹۳ درصدی پروژه دوخطه کردن راه‌آهن زنجان–قزوین خبر داد و گفت: با وجود اتمام عملیات ریل‌گذاری و اصلاحات هندسی در محدوده استان زنجان، بهره‌برداری کامل از این طرح به تأمین هزار میلیارد تومان اعتبار برای تکمیل سامانه‌های سیگنالینگ، علائم الکتریکی و تجهیزات ایمنی نیاز دارد.
سیدمحسن صادقی با اشاره به اینکه این پروژه به طول ۱۸۱ کیلومتر، در چهار قطعه اجرایی تعریف شده و در سفر سال ۱۳۸۲ مقام معظم رهبری به استان زنجان به تصویب رسیده است، اظهار کرد: ارزش روز سرمایه‌گذاری انجام‌شده برای اجرای این طرح بیش از ۲۰ هزار میلیارد تومان برآورد می‌شود.
وی افزود: بخش عمده اعتبار موردنیاز برای تکمیل پروژه به تأمین و راه‌اندازی سامانه‌های سیگنالینگ، سوزن‌بندی و تجهیزات ایمنی ایستگاه‌ها اختصاص خواهد یافت. همچنین در محدوده استان قزوین و مسیر تاکستان، تنها حدود یک کیلومتر از عملیات اجرایی باقی مانده که با تکمیل آسفالت پل دانشگاه آزاد، این بخش نیز به پایان می‌رسد.
استاندار زنجان افزایش ظرفیت حمل‌ونقل ریلی را از مهم‌ترین دستاوردهای اجرای این طرح دانست و گفت: با بهره‌برداری کامل از خط دوم، ظرفیت سالانه جابه‌جایی بار ریلی استان از هفت میلیون تن به ۱۳ میلیون تن و ظرفیت جابه‌جایی مسافر از یک میلیون و ۵۰۰ هزار نفر به حدود دو میلیون و ۸۰۰ هزار نفر افزایش خواهد یافت.
صادقی با اشاره به آثار اقتصادی و حمل‌ونقلی این پروژه تصریح کرد: افزایش ظرفیت شبکه ریلی، علاوه بر پشتیبانی از فعالیت صنایع معدنی و فلزی، موجب کاهش زمان سیر قطارها، بهینه‌سازی مصرف سوخت و انتقال بخشی از ترافیک جاده‌ای محور زنجان–قزوین به شبکه ریلی می‌شود؛ اقدامی که می‌تواند در کاهش سوانح جاده‌ای نیز نقش مؤثری داشته باشد.
وی همچنین تکمیل این مسیر را در تقویت ارتباط میان کریدورهای ریلی میانه–اردبیل، میانه–خاوران، مراغه–ارومیه و زنجان–بیجار مؤثر دانست و تأکید کرد: تأمین و تخصیص به‌موقع هزار میلیارد تومان اعتبار موردنیاز برای تکمیل تجهیزات فنی و ایمنی، از اولویت‌های مدیریت استان است.
گلوگاه تاکستان و تأمین اعتبار؛ دو اولویت پیش‌رو
پروژه دوخطه‌سازی راه‌آهن زنجان–قزوین در شرایطی به مراحل پایانی اجرا رسیده است که بخش عمده عملیات زیرسازی و روسازی آن انجام شده و ظرفیت‌های فنی قابل‌توجهی برای افزایش جابه‌جایی بار و مسافر ایجاد شده است.
با این حال، تکمیل محدوده حدود ۵۰۰ متری پل دانشگاه تاکستان، برقراری اتصال نهایی خط دوم، تکمیل تجهیزات فنی و ایمنی و تأمین منابع مالی موردنیاز، همچنان از الزامات بهره‌برداری یکپارچه از این محور به شمار می‌رود.
اعلام زمان‌بندی دقیق تکمیل عملیات باقی‌مانده، تعیین تکلیف مطالبات پیمانکاران و تشریح وضعیت نهایی تجهیزات سیگنالینگ و علائم می‌تواند تصویر روشن‌تری از مسیر پیش‌رو ارائه دهد.
تکمیل این پروژه علاوه بر افزایش ظرفیت حمل‌ونقل ریلی، می‌تواند به تسهیل جابه‌جایی محصولات صنعتی و معدنی، کاهش بخشی از فشار بر شبکه جاده‌ای و تقویت جایگاه لجستیکی استان زنجان کمک کند؛ اهدافی که تحقق کامل آن‌ها مستلزم رفع موانع اجرایی و فراهم‌شدن همه شرایط فنی، مالی و عملیاتی برای بهره‌برداری از خط دوم است.
نظر شما