به گزارش خبرگزاری مهر، آیت‌الله علی‌اکبر رشاد، چهارشنبه ۶ آبان‌ماه ۱۴۰۵، در درس خارج اصول، با اشاره به بیانیه اخیر رهبر معظم انقلاب اظهار داشت: این بیانیه، راهبردی و به تعبیر خود ایشان، فراراهبردی بود؛ یعنی پیامی که ناظر بر همه راهبردها در حوزه علم، فناوری و پیشرفت است.
وی با اشاره به مجموعه پیام‌ها و بیانیه‌های صادرشده از سوی رهبر معظم انقلاب در ماه‌های اخیر افزود: طی هفت، هشت ماه دوره رهبری معظم‌له، تا آنجا که به خاطر دارم، حدود سی بیانیه در مناسبت‌های مختلف صادر شده است. به دلیل شرایط امنیتی و اینکه دیدارهای حضوری میسر نیست، ایشان صلاح دیده‌اند خلأ دیدارهای حضوری را با پیام‌هایی که صادر می‌فرمایند، پر کنند.
تولیت مجتمع حوزوی امام رضا(ع) با بیان اینکه بررسی اجمالی این بیانیه‌ها، مبانی و مواضع مطرح‌شده در آن‌ها، نشان‌دهنده ویژگی‌های برجسته رهبر معظم انقلاب است، تصریح کرد: به لطف خداوند متعال و عنایت حضرت ولی‌عصر(عج)، این رهبر رشید، مجاهد و شجاع، به تقدیر الهی در این جایگاه قرار گرفته‌اند؛ « حَیْثُ یَجْعَلُ رِسَالَتَهُ».
شگفتی از نخستین بیانیه رهبر معظم انقلاب
آیت‌الله رشاد با اشاره به نخستین بیانیه صادرشده از سوی رهبر معظم انقلاب در جایگاه رهبری، اظهار داشت: در آن مقطع انتظار داشتیم ببینیم ایشان چه می‌فرمایند، لحن و لسانشان چگونه خواهد بود و چه ذهنیتی دارند؛ اما آنچه مشاهده کردیم، حقیقتاً شگفت‌آور بود.
وی با اشاره به شرایط دشوار روحی و مسئولیت سنگین رهبر معظم انقلاب در آغاز دوره رهبری خاطرنشان کرد: ایشان از یک سو، والد بزرگوارشان، رهبر و مراد و محبوب دلشان را از دست داده بودند. همچنین داماد، همشیره ایشان، سرداران، دانشمندان، مردم و کودکان به شهادت رسیده بودند و ایشان در جایگاه رهبری، سوگوار همه این عزیزان بودند.
رئیس شورای حوزه علمیه استان تهران ادامه داد: از سوی دیگر، حملات سنگین دشمن استکباری و صهیونیستی ادامه داشت؛ دشمنی که با تمام قامت و قدرت به جنگ میهن ما آمده بود و ایشان باید کشور را اداره می‌کردند. تهدیدات نیز وجود داشت و هر لحظه احتمال می‌رفت دشمن جایگاه ایشان را شناسایی و به آن تهاجم کند. ایشان همواره در معرض شهادت بودند.
وی با تأکید بر اینکه افزون بر این شرایط، بار سنگین رهبری و رسالت تاریخی نیز بر دوش ایشان قرار گرفته بود، گفت: اگر همه این شرایط را در نظر بگیریم، صدور پیامی تا این اندازه دقیق، سنجیده، پرمغز و پرمایه، با لحاظ کردن ابعاد و جهات مختلف، حقیقتاً شگفت‌آور است.
نقش رهبر شهید در بنیان‌گذاری جریان‌های علمی، سیاسی و بین‌المللی
آیت‌الله رشاد با تأکید بر اینکه بیانیه اخیر رهبر معظم انقلاب، ناظر بر همه راهبردهای کشور در حوزه علم، فناوری و پیشرفت است، اظهار داشت: حاصل این نگاه، همان تعبیر «العلم سلطان» است؛ دانش، قدرت است.
وی با اشاره به نقش رهبر شهید در بنیان‌گذاری جریان‌های مختلف کشور افزود: این همان چیزی است که رهبر شهید در طول سی‌وهفت سال رهبری و به تعبیری، در طول چهل‌وچهار یا چهل‌وپنج سال از دوران ریاست‌جمهوری تا رهبری، بنا نهادند.
تولیت مجتمع حوزوی امام رضا(ع) با اشاره به شکل‌گیری جریان‌های مختلف در حوزه‌های سیاسی و بین‌المللی خاطرنشان کرد: ایشان در حوزه‌های مختلف، جریان‌هایی را تأسیس و بنیادگذاری کردند. در حوزه سیاست، مکتبی را در تداوم و جهت تکامل مکتب سیاسی امام راحل(ره) پدید آوردند.
وی با اشاره به نقش رهبر شهید در شکل‌گیری و توسعه جبهه مقاومت گفت: هرچند امام راحل(ره) بنیان‌گذار جبهه مقاومت بودند، اما این رهبر شهید بودند که جبهه مقاومت را سامان دادند، تقویت کردند، توسعه دادند، تعمیق بخشیدند، به آن جرئت دادند و رهبری کردند.
آیت‌الله رشاد با بیان اینکه جبهه مقاومت در دوره رهبری رهبر شهید در مواجهات مختلف به پیروزی‌هایی دست یافت، افزود: در چندین و چند عملیات، جبهه مقاومت با رهبری ایشان پیروز شد. در دوره رهبری ایشان، جبهه مقاومت هیچ‌گاه شکست نخورد؛ هرچند کمتر اتفاق افتاد که همه گروه‌های تشکیل‌دهنده جبهه مقاومت به‌صورت هم‌زمان وارد میدان شوند.
وی ادامه داد: نوعاً گروه‌های مقاومت وارد میدان می‌شدند و پیروز می‌شدند. حزب‌الله نیز چندین بار با اسرائیل درگیر شد؛ درگیری با اسرائیل، به‌معنای درگیری با آمریکا و اروپا و ناتو است. حزب‌الله با رهبری ایشان در این مواجهات پیروز شد.
هدایت نهادهای راهبردی و صدور اسناد بالادستی
رئیس شورای حوزه های علمیه استان تهران با اشاره به نقش رهبر شهید در تدوین اسناد بالادستی و هدایت نهادهای راهبردی کشور اظهار داشت: در حوزه صدور اسناد بالادستی و سندهای راهبردی، رهبر شهید حدود چهل سند مهم صادر فرمودند. این اسناد در مسائل مختلف، اساسی و اصولی بودند و هدایت دستگاه‌ها و نهادهای مختلف را بر عهده داشتند.
وی با تأکید بر اینکه نقش ایشان در هدایت نهادهای راهبردی، کلان و تعیین‌کننده، بی‌بدیل بود، افزود: نهاد نظامی، به‌اندازه یک قوه، به‌صورت یکپارچه و مستقیم تحت رهبری ایشان قرار داشت. در جزئیات مسائل نیز ایشان این نهاد را هدایت می‌کردند.
آیت‌الله رشاد با اشاره به نقش رهبری شهید در هدایت مجمع تشخیص مصلحت نظام خاطرنشان کرد: در حوزه سیاست‌ها و حکمرانی، نهادی مانند مجمع تشخیص مصلحت نظام را مستقیماً هدایت می‌کردند. این نهاد اعضا و رئیس دارد، اما مستقیماً به رهبری مربوط می‌شود.
وی افزود: مجمع تشخیص مصلحت نظام در واقع ابزار رهبری برای صدور احکام حکومتی است. احکام حکومتی مبتنی بر مصلحت‌اند و قوانینی که بر اساس مصلحت صادر می‌شوند، بخش اصلی احکام حکومتی را تشکیل می‌دهند.
تولیت مجتمع حوزوی امام رضا(ع) با اشاره به هدایت نهادهای فرهنگی کشور نیز گفت: در حوزه فرهنگ، شورای عالی انقلاب فرهنگی و نهادهای فرهنگی گوناگون تحت هدایت ایشان بودند. حتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، با اینکه جزئی از دستگاه دولت است، تحت تأثیر هدایت‌های ایشان قرار داشت.
نقش رهبر شهید در پیشرفت علمی و فناوری کشور
آیت‌الله رشاد با اشاره به یکی از ابعاد کمتر مورد توجه شخصیت رهبر شهید، اظهار داشت: جهت دیگری که کمتر به آن توجه می‌شود، نقش قائد شهید عظیم‌الشأن در پیشرفت علمی کشور است.
وی با بیان اینکه در دوره رهبری رهبر شهید، اقدامات ارزشمندی در حوزه علم و فناوری صورت گرفت، افزود: در مقطع ریاست‌جمهوری نیز بعضی اقدامات آغاز شده بود؛ اما در آن دوره، دست ایشان بسته بود. نخست‌وزیر به‌جای اینکه کمک کند، نوعاً کارشکنی می‌کرد و ایشان ناچار بودند شرایط دشوار را تحمل کنند.
تولیت مجتمع حوزوی امام رضا(ع) ادامه داد: در دوره رهبری، پشتیبانی از توسعه علم و جهت‌دهی به آن در حوزه‌های مختلف علم و فناوری، به‌صورت جدی دنبال شد. در حوزه‌هایی که مستقیماً در اختیار ایشان بود، معجزه اتفاق افتاد و در حوزه‌هایی نیز که باید با واسطه تأثیر می‌گذاشتند، موانعی وجود داشت؛ با این حال، اتفاقات ارزشمندی رخ داد.
وی با اشاره به پیشرفت‌های کشور در حوزه فناوری‌های نظامی تصریح کرد: در حوزه علم و فناوری نظامی، معجزه اتفاق افتاد؛ چراکه ایشان مستقیماً فرمان می‌دادند. ارتش و سپاه به‌صورت مستقیم تحت فرماندهی ایشان بودند.
آیت‌الله رشاد با اشاره به قدرت نظامی کشور و دستاوردهای موشکی و پهپادی اظهار داشت: قدرت نظامی شگرفی که امروز جهان را به تعجب واداشته است، نتیجه همین هدایت‌هاست. جهان یک‌مرتبه با قدرتی نوظهور مواجه شد.
وی افزود: موشک‌های ما اهدافی را در آن سوی قاره خودمان نشانه گرفتند. فرماندهان قهرمان و باهوش ما اعلام کردند که در صورت لزوم، می‌توانیم کشورهای اروپایی را نیز هدف قرار دهیم.
تولیت مجتمع حوزوی امام رضا(ع) با اشاره به ظرفیت‌های گسترده موشکی و پهپادی کشور گفت: گاهی اخباری از دوستانی که با این حوزه مرتبط‌اند و به‌صورت مستقیم درگیرند، می‌شنویم و از طول تونل‌های موشکی و پهپادی کشور و انباشت چندین کیلومتر موشک و پهپاد شگفت‌زده می‌شویم.
وی ادامه داد: انسان تصور نمی‌کرد مدیری تا این اندازه خردمند، باهوش و آینده‌نگر، بتواند در این سال‌های محدود چنین دستاوردهایی ایجاد کند.
آیت‌الله رشاد با اشاره به درخواست روسیه برای دریافت تجهیزات نظامی از ایران خاطرنشان کرد: روسیه که با ناتو درگیر بود، از ما درخواست سلاح کرد. پهپادهای ما به کمک روسیه رفتند. این موضوع بسیار عجیب است؛ کشوری که در تولید سلاح‌های این‌چنینی، در کنار کشورهای غربی از قدرت‌های بزرگ به شمار می‌رود، به ما نیازمند شد و از ما پهپاد خواست.
وی این پیشرفت‌ها را حاصل رهبری علمی رهبر شهید دانست و افزود: این پیشرفت شگرف و شگفت‌انگیز، حاصل رهبری علمی قائد شهید بود.
شکل‌گیری ستادهای علمی و توسعه فناوری‌های راهبردی
رئیس شورای حوزه علمیه استان تهران با اشاره به تدابیر رهبر شهید برای توسعه علمی کشور اظهار داشت: ایشان تدبیر کردند که اتفاقات مهمی در ستادهای علمی کشور رخ دهد.
وی افزود: در بدو تأسیس، در شورای عالی انقلاب فرهنگی فرمودند که این موضوع باید تدبیر شود. معاونت علمی ریاست‌جمهوری نیز با همین تدبیر شکل گرفت و مقرر شد معاون رئیس جمهور باشد.
آیت‌الله رشاد ادامه داد: سپس فرمودند ستادهای علمی در حوزه شانزده علم راهبردی و کلیدی که دنیا در آن‌ها در حال رقابت است، تشکیل شوند و ذیل معاونت علمی قرار بگیرند.
وی با اشاره به جایگاه ایران در برخی حوزه‌های علمی تصریح کرد: برای مثال، در حوزه نانو، کشور ما رتبه چهارم را دارد و آمریکا رتبه پنجم را.
تولیت مجتمع حوزوی امام رضا(ع) با اشاره به اهمیت زیست‌فناوری و هوش مصنوعی اظهار داشت: سه فناوری در حال تغییر جهان هستند؛ فناوری‌هایی که حیات بشر را دگرگون می‌کنند. یکی از آن‌ها هوش مصنوعی است که همه‌چیز را تغییر می‌دهد و دیگری زیست‌فناوری است که دامنه بسیار گسترده‌ای دارد.
تبیین ابعاد علمی و فقهی زیست‌فناوری
آیت‌الله رشاد با اشاره به تحولات علمی در زمینه سلول‌های بنیادین اظهار داشت: در این حوزه، اتفاق عظیمی در حیات بشر در حال وقوع است؛ اینکه سلول بنیادین تولید شود و بتوان از آن، سلول‌های مختلف مورد نیاز برای شکل‌گیری همه اعضای بدن انسان را به وجود آورد.
وی با اشاره به تفاوت انواع سلول‌ها خاطرنشان کرد: هر عضوی از بدن، از نوع خاصی از سلول به وجود می‌آید. خون، استخوان، پوست و گوشت، هرکدام سلول خاص خود را دارند. سلولی که در مراحل اولیه شکل‌گیری جنین وجود دارد، همه‌توان است و می‌تواند انواع سلول‌ها را تولید کند؛ در نتیجه، امکان شکل‌گیری انسان فراهم می‌شود.
تولیت مجتمع حوزوی امام رضا(ع) با تشریح برخی مراحل این فرایند علمی افزود: در برخی روش‌ها، سلولی را از بدن فرد می‌گیرند، نقشه ژنتیکی آن را تخلیه می‌کنند و سپس نقشه ژنتیکی سلول دیگری را به آن منتقل می‌کنند. این فرایند مراحل متعددی دارد و در نهایت می‌تواند به تولید سلول‌های همه‌توان منجر شود.
وی ادامه داد: این فناوری، ابعاد و مسائل مختلفی دارد و بحث‌های فقهی آن نیز بسیار گسترده است. در زمینه حیوانات نیز این فرایند انجام شده است. نخستین نمونه مشهور آن در انگلستان صورت گرفت و در ایران نیز گوسفند با همین روش تولید شد.
آیت‌الله رشاد با اشاره به نقش مرحوم کاظمی آشتیانی(ره) در پیشرفت‌های علمی کشور گفت: مرحوم کاظمی آشتیانی، از دانشمندان موفق کشور، در این زمینه نقش مهمی داشتند.
وی با تأکید بر ضرورت مطالعه مسائل نوپدید علمی و فناوری اظهار داشت: شاید تصور شود این مباحث ارتباط طبیعی چندانی با ما طلبه‌ها ندارد، اما شرایط، ما را در معرض این مسائل قرار داده است. گاهی انسان با مطالعه این موضوعات، از عظمت خلقت الهی و پیچیدگی‌های نظام آفرینش شگفت‌زده می‌شود.
اشراف علمی رهبر معظم انقلاب بر مسائل راهبردی کشور
رئیس شورای حوزه علمیه استان تهران با اشاره به پیام اخیر رهبر معظم انقلاب خطاب به نخبگان و مدال‌آوران اظهار داشت: این پیام نشان داد که ایشان راه پدر را ادامه می‌دهند و چه میزان بر مسائل علمی و فناوری اشراف دارند.
وی افزود: کسی که با این حوزه‌ها آشنایی داشته باشد و پیام اخیر را با دقت مطالعه کند، به عمق نگاه و میزان اشراف ایشان بر مسائل راهبردی پی خواهد برد.
آیت‌الله رشاد با اشاره به اینکه بسیاری از افراد پیش از آغاز دوره رهبری، شناخت چندانی از ایشان نداشتند، خاطرنشان کرد: یکی از پرسش‌هایی که از ما مطرح می‌شد، این بود که ایشان چه کسی هستند و چگونه می‌توانند رهبری کنند؟ بسیاری از افراد، ایشان را نمی‌شناختند و کمتر کسی ایشان را دیده بود.
وی ادامه داد: ایشان نه مسئولیتی می‌پذیرفتند و نه خود را در معرض دید قرار می‌دادند؛ بلکه تدریس، تحقیق و مطالعه می‌کردند.
تولیت مجتمع حوزوی امام رضا(ع) با اشاره به شناخت اجمالی خود از تربیت علمی و فکری رهبر معظم انقلاب اظهار داشت: ما تا حدودی اطلاع داشتیم که ایشان به الهام الهی، قطعاً توسط رهبر شهید تربیت شده‌اند؛ حتی اگر این تربیت به اراده مستقیم خود ایشان نبوده باشد.
وی افزود: در مسائل خطیر و حساس، رهبر شهید ایشان را مأمور می‌کردند و اکنون معلوم شده است که ایشان طی سی، چهل سال، تربیت شده‌اند. ایشان درست مانند والد بزرگوارشان و امام شهید، همان نگاه و رویکرد را دارند.
آیت‌الله رشاد با اشاره به تعبیر «وَلَدُ السِّرِّ أَبِیهِ» اظهار داشت: گفته می‌شود فرزند، باطن پدر است و اکنون آن باطن ظهور کرده است.
پیام اخیر رهبر معظم انقلاب؛ مایه امیدآفرینی در میان نخبگان
آیت‌الله رشاد با تأکید بر اینکه پیام‌های رهبر معظم انقلاب، امید به آینده را افزایش می‌دهد، اظهار داشت: هر پیامی که از ایشان صادر می‌شود، ما را به آینده امیدوارتر می‌کند. با پیام اخیر نیز طوفانی از امید در میان نخبگان سراسر کشور ایجاد شد.
وی افزود: نخبگان دریافتند که رهبری چه آینده‌ای را رقم خواهند زد و چه ذهنیتی نسبت به پیشرفت، علم و فناوری دارند. همچنین دریافتند که ایشان چه عنایتی به مسائل خطیر، حساس و راهبردی دارند.
تولیت مجتمع حوزوی امام رضا(ع) با اشاره به اهمیت تحلیل ابعاد مختلف پیام اخیر تصریح کرد: اگر کسی بنشیند و اجزا و ابعاد این پیام را تحلیل کند، متوجه می‌شود که ایشان چه میزان بر این مسائل اشراف دارند.
وی ادامه داد: یک فرد ممکن است کارش در یک حوزه خاص باشد و رشته‌ای را مطالعه کند؛ اما یک طلبه، عالم دینی و فقیه که در ظاهر کارش تدریس، مطالعه، تحقیق و تربیت شاگرد است، چگونه می‌تواند یک‌باره در مسائل کلیدی کشور، دانش‌های راهبردی و فناوری‌های کلیدی، چنین اشرافی داشته باشد؟
آیت‌الله رشاد این مسئله را نشان‌دهنده دو ویژگی مهم رهبر معظم انقلاب دانست و گفت: از یک سو، ایشان تربیت شده‌اند؛ یعنی قائد شهید، ایشان را هم‌زمان با رشدشان پرورش داده‌اند. از سوی دیگر، این مسئله حکایت از ذکاوت ذاتی ایشان دارد که با هوشمندی، مسائل را درک می‌کنند.
وی با اشاره به شرایط ارتباطی رهبر معظم انقلاب اظهار داشت: همه می‌دانیم که ایشان اکنون با رؤسای قوا تماس مستمر ندارند و طبیعتاً مشاوری نیز در کنار دست ایشان نیست که همه مسائل را به ایشان منتقل کند.
رئیس شورای حوزه علمیه استان تهران افزود: هر رهبر، رئیس جمهور و شخصیت برجسته‌ای، مشاورانی دارد و طبیعتاً باید داشته باشد؛ اما ایشان فعلاً با مشاوران خود در تماس مستمر نیستند. بنابراین، این بیانیه، حاصل فکر شخص ایشان است و اهمیت قضیه نیز در همین نکته است.
وی با اشاره به تأثیر پیام اخیر بر خود اظهار داشت: از لحظه‌ای که این بیانیه را شنیدم، همان حالتی به من دست داد که با شنیدن بیانیه اول ایشان تجربه کرده بودم. با وجود مشکلاتی که داریم و با اینکه ما نیز تا حدودی در معرض چنین اطلاعاتی هستیم، وقتی این بیانیه را دیدم، متوجه شدم که چقدر قوی، عمیق، دقیق، جامع، پرمایه، جهت‌دار، راهبردی، کلیدی و تعیین‌کننده است.
آیت‌الله رشاد این پیام را محرکی برای پیشرفت علمی و فناورانه کشور دانست و افزود: این پیام قطعاً محرک و رانشگر تاریخی برای پیشرفت علمی و فناورانه کشور خواهد بود.
ضرورت تبیین اندیشه‌های رهبری در حوزه‌های علمیه
رئیس شورای حوزه علمیه استان تهران در بخش دیگری از سخنان خود، با تأکید بر ضرورت تبیین دقیق و روان بیانات و پیام‌های رهبر معظم انقلاب اظهار داشت: نمی‌خواستم سخنرانی را طولانی کنم، اما از سوی دیگر، احساس می‌کردم اگر چیزی نگویم، در حق ایشان ظلم کرده‌ام. ما نباید ایشان را تنها بگذاریم.
وی با اشاره به تفاوت شرایط دوران امام راحل(ره) و رهبر شهید خاطرنشان کرد: گاهی درباره رهبر شهید گله می‌شد که در زمان امام راحل(ره)، بزرگانی حضور داشتند. به ما طلبه‌های جوان مراجعه می‌شد و گفته می‌شد که آن زمان امام خمینی(ره)، شهید بهشتی را داشتند، آقای هاشمی را داشتند، آقای موسوی اردبیلی را داشتند، آیت‌الله مهدوی را داشتند، شهید باهنر را در مقاطعی داشتند، شهید مفتح را داشتند و بالاخره، متفکران و افراد برجسته‌ای حضور داشتند که از ایشان حمایت می‌کردند و کمک می‌کردند.
آیت‌الله رشاد با اشاره به اینکه در آن دوران، طلبه‌ها و علاقه‌مندان به امام راحل(ره) منتظر تبیین و تحلیل شخصیت‌های برجسته بودند، افزود: وقتی امام(ره) مطلبی می‌فرمودند، ما منتظر بودیم ببینیم شهید بهشتی چه می‌گویند و دیگران چه تحلیلی دارند.
وی ادامه داد: اما در زمان قائد شهید، گاهی گفته می‌شد که ایشان تنها هستند و کسانی که قدرت تحلیل دارند و در سطحی هستند که بتوانند مطالب راهبردی را فهم و تبیین کنند، کمتر حضور دارند. بیشتر جوان‌ترها و برخی افراد دیگر نیز پس از آن، متهم می‌شدند که تندرو هستند.
تولیت مجتمع حوزوی امام رضا(ع) با اشاره به مسئولیت خود در حوزه علمیه اظهار داشت: من نیز، با اینکه طلبه کوچکی در کف حوزه هستم و افتخار می‌کنم که نزدیک به نیم‌قرن است خادم طلبه‌ها هستم، احساس می‌کنم که اگر در چنین مواقعی، بحث‌هایی که ایشان مطرح می‌فرمایند، تبیین نشود و اهمیت آن‌ها بازگو نگردد و به زبانی روان‌تر و مردمی‌تر ارائه نشود، در حق ایشان ستم خواهد شد.
وی تأکید کرد: حوزه‌های علمیه و نخبگان باید در چنین شرایطی، مسئولیت تبیین اندیشه‌ها و رهنمودهای رهبری را بر عهده بگیرند و اجازه ندهند ابعاد مهم این پیام‌ها مغفول بماند.
نظر شما