خبرگزاری مهر- گروه استانها: خانه‌دار شدن برای بسیاری از خانواده‌ها فقط خرید یک واحد مسکونی نیست؛ پایان سال‌ها اجاره‌نشینی، رسیدن به ثبات در زندگی و کم شدن نگرانی از هزینه‌های هر ماه است. برای خانواده‌ای که بخش قابل توجهی از درآمد خود را صرف اجاره می‌کند، وعده ساخت خانه می‌تواند امیدی برای تغییر شرایط باشد؛ امیدی که با پرداخت آورده اولیه و پیگیری مراحل ثبت‌نام و ساخت، هر روز جدی‌تر می‌شود.
خانه‌هایی که در انتظار ساکنان مانده‌اند
اما میان روزی که متقاضی برای خانه‌دار شدن ثبت‌نام می‌کند و روزی که کلید واحد را تحویل می‌گیرد، مسیری قرار دارد که گاه طولانی‌تر از انتظار او می‌شود. در این فاصله، هزینه‌های زندگی ادامه دارد، اجاره‌بها باید پرداخت شود و مبالغی که برای ساخت خانه کنار گذاشته شده، در قالب آورده به پروژه اختصاص می‌یابد؛ در حالی که هنوز زمان دقیق پایان کار و تحویل واحد برای برخی متقاضیان روشن نیست.
در پروژه‌های نهضت ملی مسکن لرستان، به‌ویژه در خرم‌آباد، مسئله فقط تعداد واحدهای در حال ساخت نیست؛ پرسش مهم‌تر آن است که این واحدها با چه سرعتی تکمیل می‌شوند، متقاضیان چه میزان دیگر باید پرداخت کنند و چه زمانی می‌توانند از خانه‌ای که برای آن هزینه کرده‌اند، استفاده کنند.
اظهارات مسئولان حوزه راه و شهرسازی و نماینده مردم خرم‌آباد و چگنی در مجلس شورای اسلامی، از آغاز عملیات اجرایی و ادامه ساخت بخشی از واحدها حکایت دارد. در مقابل، روایت متقاضیان از پرداخت مبالغ قابل توجه و تداوم انتظار نشان می‌دهد که ارزیابی عملکرد این طرح، علاوه بر بررسی آمار تأمین زمین و اعتبار، به شاخص‌هایی مانند پیشرفت واقعی ساخت، تعیین تکلیف آورده‌ها و زمان‌بندی تحویل نیز نیاز دارد.
تأمین زمین برای بیش از ۱۰ هزار واحد در لرستان
عنایت‌الله میرزایی، مدیرکل راه و شهرسازی لرستان، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، با تشریح آخرین وضعیت نهضت ملی مسکن در استان اظهار کرد: برای حدود ۱۰ هزار و ۵۸۴ واحد در قالب این طرح، تأمین زمین انجام شده و فرایند ساخت این واحدها نیز آغاز شده است.
این آمار نشان می‌دهد که بخشی از مسیر اجرایی طرح، یعنی فراهم کردن زمین و ورود به مرحله ساخت، طی شده است؛ با این حال، تأمین زمین و آغاز عملیات ساختمانی به‌تنهایی به معنای آماده بودن واحدها برای سکونت نیست. میان این مراحل، مجموعه‌ای از فعالیت‌های اجرایی، تأمین منابع مالی، پیشبرد عملیات ساختمانی و تکمیل بخش‌های مختلف ساختمان قرار دارد که هر کدام می‌توانند بر زمان نهایی تحویل اثر بگذارند.
در واقع، برای متقاضیان، نقطه پایان مسیر نه اعلام تأمین زمین و نه آغاز ساخت‌وساز، بلکه تحویل واحدی است که قابلیت سکونت داشته باشد و وضعیت مالی آن نیز برای خانواده روشن شده باشد. از همین رو، گزارش پیشرفت نهضت ملی مسکن زمانی تصویر کامل‌تری به دست می‌دهد که در کنار تعداد زمین‌های تأمین‌شده، شمار واحدهای تکمیل‌شده، واحدهای آماده تحویل و پروژه‌های باقی‌مانده نیز مشخص شود.
توپوگرافی زمین؛ یکی از عوامل کندی ساخت در خرم‌آباد
مدیرکل راه و شهرسازی لرستان، کندی روند ساخت و تحویل واحدها در خرم‌آباد را یکی از مسائل موجود در اجرای طرح دانست و توضیح داد که بخش مهمی از این تأخیر به آماده‌سازی زمین و شرایط توپوگرافی آن مربوط می‌شود.
به گفته میرزایی، ناهمواری و شرایط دشوار زمین، عملیات آماده‌سازی را زمان‌بر کرده و بر روند پیشرفت پروژه‌ها اثر گذاشته است. آماده‌سازی زمین، مرحله‌ای مقدماتی اما تعیین‌کننده در ساخت‌وساز است؛ زیرا تا زمانی که بستر اجرای ساختمان‌ها و زیرساخت‌های مورد نیاز آماده نباشد، ادامه عملیات در بخش‌های مختلف پروژه نیز با محدودیت روبه‌رو می‌شود.
با این حال، برای متقاضیانی که ماه‌ها یا سال‌ها در انتظار خانه مانده‌اند، توضیح درباره عوامل کندی ساخت زمانی اطمینان‌بخش خواهد بود که با برنامه‌ای روشن برای جبران تأخیرها همراه شود. اعلام میزان پیشرفت آماده‌سازی، زمان مورد نیاز برای تکمیل این مرحله و برنامه اجرایی هر پروژه می‌تواند به متقاضیان کمک کند تا تصویر دقیق‌تری از وضعیت خانه خود داشته باشند.
مسئله مهم دیگر، تفاوت شرایط اجرایی پروژه‌هاست. اگر بخشی از زمین‌ها به آماده‌سازی بیشتری نیاز داشته باشند، نمی‌توان زمان‌بندی همه پروژه‌ها را یکسان در نظر گرفت؛ اما همین تفاوت، ضرورت اطلاع‌رسانی شفاف درباره وضعیت هر مجموعه و مراحل باقی‌مانده را بیشتر می‌کند.
از بلوک‌های ۱۰ درصدی تا پروژه‌های ۷۰ درصدی
میرزایی با اشاره به اینکه پروژه‌های نهضت ملی مسکن در استان به‌صورت مرحله‌ای و بلوک‌بندی‌شده پیش می‌روند، گفت که میزان پیشرفت فیزیکی در همه بلوک‌ها یکسان نیست. به گفته او، در برخی بلوک‌ها پیشرفت فیزیکی به حدود ۷۰ درصد رسیده، در حالی که برخی دیگر هنوز در مراحل ابتدایی‌تر قرار دارند و پیشرفت آن‌ها حدود ۱۰ درصد است.
این تفاوت در میزان پیشرفت، یکی از نکات مهم در بررسی وضعیت طرح به شمار می‌رود. در پروژه‌های بزرگ مسکن، عملیات ساخت ممکن است هم‌زمان در چند بلوک دنبال شود، اما هر بلوک با توجه به زمان شروع، وضعیت آماده‌سازی، منابع مالی و روند اجرای کار، مسیر متفاوتی را طی کند. به همین دلیل، اعلام یک درصد کلی برای مجموعه پروژه‌ها نمی‌تواند به‌تنهایی نشان دهد که هر متقاضی چه زمانی به خانه خود می‌رسد.
مدیرکل راه و شهرسازی لرستان توضیح داد که در تعیین واحدهای مربوط به بلوک‌های دارای پیشرفت بیشتر، میزان آورده متقاضیان نیز مورد توجه قرار می‌گیرد. بر اساس توضیحات او، افرادی که آورده بیشتری پرداخت کرده‌اند، در بلوک‌هایی که پیشرفت فیزیکی بالاتری دارند، برای دریافت واحد در نظر گرفته می‌شوند.
این شیوه، از نگاه اجرایی، به میزان پرداختی متقاضیان پیوند می‌خورد؛ اما از منظر متقاضیان، پرسش‌هایی درباره نحوه تخصیص واحدها و میزان پرداخت لازم برای قرار گرفتن در هر مرحله ایجاد می‌کند. اگر میزان آورده بر سرعت تخصیص یا تحویل واحد اثر داشته باشد، لازم است معیارهای این فرایند برای همه متقاضیان روشن و قابل پیگیری باشد.
همچنین باید میان پیشرفت فیزیکی یک بلوک و آمادگی آن برای تحویل تفاوت قائل شد. رسیدن ساختمان به درصد مشخصی از پیشرفت، الزاماً به معنای تکمیل همه اجزای مورد نیاز برای سکونت نیست. بنابراین، برای اطلاع‌رسانی دقیق‌تر، لازم است در کنار درصد پیشرفت، مراحل باقی‌مانده و زمان‌بندی تکمیل و تحویل نیز مشخص شود.
نزدیک به سه همت تسهیلات؛ چه میزان به پروژه‌ها رسیده است؟
یکی دیگر از محورهای اظهارات مدیرکل راه و شهرسازی لرستان، وضعیت تسهیلات بانکی اختصاص‌یافته به ساخت واحدهای نهضت ملی مسکن در استان است.
میرزایی با اشاره به اختصاص نزدیک به سه همت اعتبار و تسهیلات از سوی بانک‌ها برای اجرای این پروژه‌ها اظهار کرد که از این میزان، حدود ۲.۸ همت به پروژه‌ها تزریق شده است.
تزریق منابع مالی، یکی از عوامل اثرگذار بر استمرار عملیات ساخت است؛ زیرا اجرای پروژه‌های ساختمانی به تأمین پیوسته هزینه‌های مصالح، دستمزد و فعالیت‌های اجرایی وابسته است. در صورت تأمین نشدن منابع مورد نیاز در زمان مناسب، روند کار ممکن است کند شود یا اجرای بخش‌هایی از پروژه به تعویق بیفتد.
با این حال، رقم تسهیلات پرداخت‌شده به‌تنهایی برای ارزیابی میزان پیشرفت پروژه‌ها کافی نیست. برای بررسی دقیق‌تر، باید مشخص شود این منابع در چه پروژه‌هایی هزینه شده، هر پروژه چه میزان اعتبار دریافت کرده و نسبت تسهیلات پرداختی با هزینه‌های باقی‌مانده ساخت چقدر است.
از سوی دیگر، متقاضیان نیز می‌خواهند بدانند آورده‌های پرداختی آن‌ها چگونه در کنار تسهیلات بانکی به پیشبرد پروژه کمک می‌کند و آیا برای تکمیل واحدها به پرداخت مبالغ بیشتری نیاز خواهند داشت یا خیر. پاسخ روشن به این پرسش‌ها می‌تواند از شکل‌گیری برداشت‌های متفاوت درباره هزینه نهایی مسکن جلوگیری کند.
متقاضیان در انتظارند؛ آورده پرداخت شده، اما خانه هنوز آماده نیست
در سوی دیگر ماجرا، متقاضیانی قرار دارند که با امید خانه‌دار شدن وارد طرح شده‌اند و اکنون، علاوه بر انتظار برای پایان ساخت، درباره میزان آورده نهایی و زمان تحویل واحدهای خود سؤال دارند.
یکی از متقاضیان نهضت ملی مسکن در خرم‌آباد، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، از طولانی شدن انتظار برای تکمیل واحدها گلایه کرد و گفت که از سال‌های ۱۳۹۷ و ۱۳۹۸ برای ساخت مسکن مبالغی پرداخت کرده است. او با اشاره به وضعیت فعلی ساختمان‌ها، تأکید داشت که با وجود گذشت این مدت، واحد مورد انتظارش هنوز تکمیل نشده است.
برای خانواده‌ای که بخشی از سرمایه خود را به امید ساخت خانه اختصاص داده، گذشت زمان فقط به معنای تأخیر در دریافت یک ملک نیست. ادامه اجاره‌نشینی و نامشخص بودن هزینه‌های آینده، می‌تواند برنامه‌ریزی مالی خانواده را دشوار کند؛ به‌خصوص زمانی که هنوز برآورد روشنی از مبلغ باقی‌مانده برای تکمیل واحد در اختیار متقاضی قرار نگرفته باشد.
آورده‌های چندصد میلیون تومانی و پرسش درباره هزینه نهایی
متقاضی دیگری از نهضت ملی مسکن در لرستان نیز در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، به تفاوت مبالغ پرداختی از سوی متقاضیان اشاره کرد. او گفت که تاکنون ۲۴۰ میلیون تومان به‌عنوان آورده پرداخت کرده، در حالی که به گفته وی، برخی متقاضیان مبالغی در حدود ۵۰۰ میلیون تومان و برخی دیگر حدود ۷۰۰ میلیون تومان واریز کرده‌اند؛ با وجود این پرداخت‌ها، واحدهای مورد نظر هنوز تکمیل نشده‌اند.
این متقاضی چند پرسش اساسی را مطرح می‌کند: کدام واحد به او اختصاص یافته است، چه میزان دیگر باید پرداخت کند و زمان تحویل خانه چه تاریخی خواهد بود؟ او توضیح داد که بسیاری از متقاضیان مستأجر هستند و با امید خانه‌دار شدن، مدت زیادی را در انتظار گذرانده‌اند.
این پرسش‌ها، فراتر از یک گلایه فردی، به ضرورت شفافیت در مدیریت پروژه‌های مسکن بازمی‌گردد. متقاضی باید بداند مبلغ پرداختی او چه جایگاهی در هزینه کل ساخت دارد، آورده نهایی چگونه محاسبه می‌شود، چه عواملی ممکن است موجب تغییر مبلغ پرداختی شود و واحدی که قرار است تحویل بگیرد در چه مرحله‌ای قرار دارد.
برای متقاضی‌ای که صدها میلیون تومان پرداخت کرده، دانستن اینکه چه مبلغی باقی مانده و چه زمانی خانه تحویل می‌شود، به اندازه اطلاع از اصل پیشرفت پروژه اهمیت دارد. ابهام در این موارد، برنامه‌ریزی مالی و تصمیم‌گیری درباره ادامه سکونت در خانه اجاره‌ای را دشوار می‌کند.
قراردادی بدون تصویر روشن از آورده و زمان تحویل
یکی دیگر از متقاضیان نهضت ملی مسکن در خرم‌آباد، مسئله را از زمان آغاز قرارداد مورد توجه قرار داد. به گفته او، در روزهای ابتدایی قرارداد، نه میزان آورده به‌طور مشخص برایش روشن شده بود و نه زمان تحویل واحد تعیین شده بود.
این روایت، اهمیت اطلاع‌رسانی از همان ابتدای ورود به طرح را برجسته می‌کند. ساخت مسکن، به‌ویژه در پروژه‌های گروهی و بزرگ، ممکن است با تغییراتی در هزینه و زمان‌بندی روبه‌رو شود؛ اما متقاضیان برای تصمیم‌گیری درباره پرداخت‌ها و مدیریت زندگی خود، به برآورد اولیه و اطلاع‌رسانی مستمر نیاز دارند.
در چنین طرح‌هایی، زمان تحویل و هزینه نهایی ممکن است تحت تأثیر عوامل اجرایی و مالی تغییر کند. با این حال، اگر از ابتدا مبنای محاسبه آورده، نحوه اعلام افزایش احتمالی هزینه‌ها و سازوکار اطلاع‌رسانی درباره تغییرات روشن باشد، امکان برنامه‌ریزی برای متقاضیان بیشتر خواهد شد.
۴۷۰۰ واحد در خرم‌آباد؛ چه تعداد هنوز باقی مانده است؟
رضا سپهوند، نماینده مردم خرم‌آباد و چگنی در مجلس شورای اسلامی، نیز در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، آماری از وضعیت واحدهای نهضت ملی مسکن در خرم‌آباد ارائه کرد.
به گفته سپهوند، در این شهر ۴ هزار و ۷۰۰ واحد در قالب مسکن ملی تعریف شده است که حدود هزار واحد آن به متقاضیان تحویل داده شده و ۳ هزار و ۲۰۰ واحد دیگر همچنان باقی مانده‌اند.
این نماینده مجلس با اشاره به وضعیت اجرایی واحدهای باقی‌مانده اظهار کرد که این پروژه‌ها با پیشرفت فیزیکی حدود ۱۵ تا ۳۵ درصد در حال اجرا هستند. او همچنین گفت پیمانکاران وعده داده‌اند که بتوانند واحدهای باقی‌مانده را طی یک سال تا یک سال و نیم آینده تحویل دهند.
این زمان‌بندی، در صورت تحقق، می‌تواند چشم‌اندازی برای متقاضیانی فراهم کند که همچنان در انتظار تکمیل خانه‌های خود هستند؛ اما تحقق آن به ادامه منظم عملیات ساخت، تأمین منابع مورد نیاز و پیشرفت واقعی پروژه‌ها وابسته است. به همین دلیل، ارزیابی این وعده در ماه‌های آینده باید بر اساس میزان پیشرفت ثبت‌شده و برنامه اجرایی هر پروژه انجام شود.
وعده پیمانکاران برای تحویل بخشی از واحدهای باقی‌مانده خرم‌آباد طی یک سال تا یک سال و نیم آینده، یکی از مهم‌ترین زمان‌بندی‌های مطرح‌شده در اظهارات مسئولان است. با این حال، برای آنکه این وعده به مبنایی قابل ارزیابی تبدیل شود، لازم است محدوده آن روشن باشد؛ یعنی مشخص شود کدام پروژه‌ها مشمول این زمان‌بندی هستند، چه تعداد واحد را دربرمی‌گیرند و پیشرفت فعلی هر کدام چقدر است.
خانه‌دار شدن؛ نتیجه‌ای که باید در تحویل واحد دیده شود
نهضت ملی مسکن با هدف فراهم کردن امکان خانه‌دار شدن متقاضیان دنبال می‌شود، اما تحقق این هدف را نمی‌توان تنها با شمار زمین‌های تأمین‌شده، میزان تسهیلات اختصاص‌یافته یا تعداد واحدهای واردشده به مرحله ساخت سنجید. نتیجه نهایی زمانی برای خانواده‌ها ملموس می‌شود که واحدها تکمیل و تحویل شوند و متقاضیان از وضعیت مالی و تعهدات باقی‌مانده خود اطلاع روشن داشته باشند.
خانه‌ای که هنوز تکمیل نشده، برای متقاضی همچنان بخشی از آینده است؛ آینده‌ای که هزینه آن را با پرداخت آورده و ادامه اجاره‌نشینی می‌پردازد. موفقیت نهضت ملی مسکن در لرستان، در نهایت نه با شمار بلوک‌های در حال ساخت، بلکه با تعداد خانه‌هایی سنجیده خواهد شد که به مرحله تحویل می‌رسند و انتظار خانواده‌ها را به سکونتی پایدار تبدیل می‌کنند.
نظر شما