خبرگزاری مهر، گروه بین‌الملل: برزیل روز یکشنبه ۲۵ اکتبر (۳ آبان) در حالی دور دوم انتخابات ریاست‌جمهوری را برگزار می‌کند که رقابت میان لوئیز ایناسیو لولا دا سیلوا، رئیس‌جمهور چپ‌گرای این کشور، و فلاویو بولسونارو، سناتور راست‌گرا و پسر رئیس‌جمهور سابق برزیل، به یکی از نزدیک‌ترین رقابت‌های انتخاباتی سال جاری تبدیل شده است؛ رقابتی که نتیجه آن علاوه بر تعیین مسیر سیاسی و اقتصادی بزرگ‌ترین کشور آمریکای لاتین، می‌تواند بر توازن نیروهای سیاسی در این منطقه و روابط برازیلیا با دولت دونالد ترامپ نیز تأثیر بگذارد.
بر اساس نتایج رسمی دور نخست انتخابات که چهارم اکتبر برگزار شد، فلاویو بولسونارو با کسب ۴۷.۰۳ درصد آرای معتبر در جایگاه نخست قرار گرفت و لولا دا سیلوا با ۴۵.۱۶ درصد آرا دوم شد. از آنجا که هیچ‌یک از نامزدها نتوانستند بیش از نیمی از آرای معتبر را به دست آورند، رقابت به دور دوم کشیده شد. فاصله کمتر از دو واحد درصدی دو نامزد در دور نخست، نشان می‌دهد که نتیجه نهایی همچنان به بسیج پایگاه‌های رأی و جذب رأی‌دهندگان مردد وابسته است.
رقابت نزدیک در نظرسنجی‌ها
نظرسنجی‌های روزهای پایانی کارزار انتخاباتی نیز از رقابتی فشرده حکایت دارند. در نظرسنجی مؤسسه «نکسوس» که به سفارش بانک بی‌تی‌جی پاکچوال انجام شد و نتایج آن ۱۹ اکتبر منتشر شد، فلاویو بولسونارو ۴۶.۵ درصد و لولا ۴۵.۹ درصد حمایت پاسخ‌دهندگان را به دست آوردند. در محاسبه آرای معتبر، سهم فلاویو ۵۰.۳ درصد و سهم لولا ۴۹.۷ درصد برآورد شد؛ اختلافی که با توجه به حاشیه خطای دو واحد درصدی این نظرسنجی، نشان‌دهنده رقابتی از نظر آماری نزدیک است.
در نظرسنجی اطلس‌این‌تل و بلومبرگ نیز فلاویو با ۴۹.۸ درصد در برابر ۴۷.۶ درصد لولا قرار گرفت. با این حال، تفاوت نتایج مؤسسات مختلف و فاصله اندک نامزدها نشان می‌دهد که نمی‌توان نتیجه انتخابات را از پیش قطعی دانست.
لولا؛ دفاع از کارنامه اقتصادی و اجتماعی
لولا دا سیلوا، رئیس‌جمهور ۸۰ ساله برزیل و رهبر تاریخی حزب کارگران، برای چهارمین دوره غیرمتوالی ریاست‌جمهوری رقابت می‌کند. او در کارزار انتخاباتی خود بر سیاست‌های اجتماعی، حمایت از اقشار کم‌درآمد و دستاوردهای دولتش در زمینه کاهش بیکاری و فقر تأکید کرده است.
دولت لولا همچنین کاهش جنگل‌زدایی در آمازون را از دستاوردهای مهم خود معرفی می‌کند؛ موضوعی که علاوه بر اهمیت زیست‌محیطی، جایگاه برزیل را در مباحث جهانی مربوط به تغییرات اقلیمی تحت تأثیر قرار می‌دهد.
با این حال، کارنامه دولت او با چالش‌هایی همراه است. افزایش فشار هزینه‌های زندگی، بدهی خانوارها، نگرانی درباره مخارج عمومی و نارضایتی بخشی از جامعه از وضعیت امنیتی، از جمله مسائلی هستند که بر فضای انتخاباتی تأثیر گذاشته‌اند.
لولا در روزهای پایانی کارزار تلاش کرده است با تأکید بر برنامه‌های حمایتی و پیشنهادهایی برای کاهش فشار اقتصادی بر خانواده‌ها، رأی‌دهندگان مردد را به حمایت از خود ترغیب کند. او همچنین بر حفظ استقلال سیاست خارجی برزیل و ادامه روابط اقتصادی این کشور با شرکای مختلف، از جمله چین، تأکید دارد.
فلاویو بولسونارو؛ میراث پدر و وعده تغییر
در سوی دیگر رقابت، فلاویو بولسونارو، سناتور ۴۵ ساله و نامزد حزب لیبرال، نمایندگی جریان راست‌گرای برزیل را بر عهده دارد. او در شرایطی وارد رقابت شده که ژائیر بولسونارو، پدرش و رئیس‌جمهور سابق این کشور، به اتهام نقش داشتن در طرح کودتا پس از شکست در انتخابات ۲۰۲۲، به ۲۷ سال زندان محکوم شده است.
فلاویو تلاش می‌کند ضمن بهره‌برداری از پایگاه سیاسی و اجتماعی پدرش، تصویری متفاوت و معتدل‌تر از خود ارائه دهد؛ با این حال، بخش مهمی از برنامه‌ها و مواضع او در امتداد سیاست‌های جریان بولسونارو قرار دارد.
او بر برخورد سخت‌گیرانه‌تر با جرم و ناامنی، محدود کردن هزینه‌های دولت و اصلاحات اقتصادی تأکید کرده است. فلاویو همچنین وعده داده است که در صورت پیروزی در انتخابات، برای آزادی پدرش تلاش خواهد کرد؛ موضوعی که نشان می‌دهد سرنوشت سیاسی خانواده بولسونارو همچنان با آینده قدرت در برزیل پیوند خورده است.
قدرت‌گیری جریان راست‌گرا تنها به رقابت ریاست‌جمهوری محدود نیست. ترکیب جدید کنگره برزیل نیز به سمت راست متمایل شده و این وضعیت می‌تواند بر سیاست‌های اقتصادی، اختیارات دستگاه قضایی، مقررات زیست‌محیطی و مسائل اجتماعی تأثیر بگذارد؛ حتی اگر لولا در انتخابات پیروز شود.
سایه ترامپ بر انتخابات برزیل
یکی از ابعاد مهم این انتخابات، تأثیر احتمالی آن بر روابط برزیل و ایالات متحده است. خانواده بولسونارو به دونالد ترامپ و جریان راست‌گرای آمریکا نزدیک هستند و پیروزی فلاویو می‌تواند زمینه تقویت همکاری سیاسی میان واشنگتن و برازیلیا را فراهم کند.
در مقابل، روابط دولت لولا با دولت ترامپ با تنش‌هایی همراه بوده است؛ از جمله اختلاف بر سر تعرفه‌های تجاری آمریکا علیه کالاهای برزیلی و موضع واشنگتن در قبال پرونده قضایی ژائیر بولسونارو. لولا نیز مداخله خارجی در روند سیاسی برزیل را نگران‌کننده دانسته است.
اهمیت این موضوع در روزهای پایانی انتخابات بیشتر شده است. خبرگزاری رویترز ۲۳ اکتبر گزارش داد که دیپلمات‌های خارجی در برازیلیا درباره ضرورت شناسایی سریع و هماهنگ نتیجه رسمی انتخابات گفت‌وگو کرده‌اند. نگرانی اصلی این است که اگر نتیجه بسیار نزدیک باشد، اظهارنظر زودهنگام رهبران خارجی یا زیر سؤال بردن نتیجه انتخابات پیش از اعلام رسمی، اعتماد عمومی به روند انتخاباتی را تضعیف کند. این نگرانی با توجه به سابقه مناقشه بر سر نتیجه انتخابات ۲۰۲۲ و تحولات پس از آن اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
انتخابی فراتر از ریاست‌جمهوری
انتخابات روز یکشنبه برزیل را می‌توان رقابت دو رویکرد متفاوت در سیاست داخلی و خارجی دانست: ادامه مسیر دولت چپ‌گرای لولا با تأکید بر برنامه‌های اجتماعی و استقلال دیپلماتیک، یا قدرت‌گیری جریان راست‌گرای بولسونارو با وعده تغییر در سیاست‌های امنیتی و اقتصادی و نزدیکی بیشتر به دولت ترامپ.
با این حال، نتیجه انتخابات به‌تنهایی همه معادلات سیاسی برزیل را تعیین نخواهد کرد. ترکیب کنگره، وضعیت اقتصادی، مطالبات اجتماعی و توانایی رئیس‌جمهور آینده برای ایجاد ائتلاف سیاسی نیز در تعیین مسیر دولت بعدی نقش خواهند داشت.
در نهایت، رقابت لولا و فلاویو بولسونارو فقط بر سر تصاحب کاخ ریاست‌جمهوری نیست؛ این انتخابات آزمونی برای جهت‌گیری آینده برزیل و جایگاه آن در آمریکای لاتین است؛ منطقه‌ای که در سال‌های اخیر شاهد تقویت جریان‌های محافظه‌کار و راست‌گرا بوده و نتیجه انتخابات برزیل می‌تواند بر روند این تحولات اثر بگذارد.
نظر شما