مهدی خورسند کارشناس مسائل بین‌الملل و اوراسیا در گفتگو با خبرنگار مهر، در رابطه با سفر معاون اول رئیس جمهور به اجلاس نخست وزیران کشورهای عضو سازمان شانگهای در تاجیکستان و اهمیت سازمان شانگهای، گفت: سازمان همکاری شانگهای، سازمانی است که در ابتدا با ماهیت امنیتی و در ادامه با ماهیت اقتصادی-امنیتی رو به جلو حرکت داشته و همواره سعی کرده است که از اعضای خود در مقابل تنش‌های بین‌المللی تا حد ممکن دفاع کند؛ لذا حداقل در قالب بیانیه‌ها و مواضع سیاسی، سعی کرده است که از اعضای خود دفاع کند.
یکی از مصادیق بارز چندجانبه‌گرایی خارج شدن دنیا از یوغ دلار است
وی افزود: نکته مهمی در موضوع شانگهای وجود دارد این است که شانگهای یک گام بزرگ برای چندجانبه‌گرایی در جهان است، اما یکی از کارکردهای اصلی چندجانبه‌گرایی در دنیا این است که کشورها در بستر و سکو اقتصادی مشخصی بتوانند با ارزهای دو و چندجانبه، سلطه دلار در دنیا را به چالش بکشند و یکی از مصادیق بارز چندجانبه‌گرایی در جهان این است که دنیا از یوغ دلار خارج شود. این مسئله برای بسیاری از کشورها و بازیگران، به‌ویژه قدرت‌های نوظهوری که در دنیا خواهان سهم بیشتری از کیک قدرت در نظام بین‌الملل هستند، به یک امر کاملاً بدیهی بدل شده است.
تمام مبادلات دو جانبه چین و روسیه با روبل و یوان انجام می‌شود
این کارشناس مسائل بین‌الملل و اوراسیا تاکید کرد: در حال حاضر مشاهده می کنیم که اکنون بسیاری از بازیگرانی که حتی در یک برهه زمانی هم پیمان بزرگ آمریکا بودند، از جمله هند و حتی کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، مبادلات خود را با ارزهای داخلی خود انجام می‌دهند؛ همچنین بازیگران عمده و بزرگ دنیا مانند چین و روسیه، دارند مبادلات خود را به شکل کاملاً غیردلاری و با یوآن و روبل انجام می‌دهند. در این رابطه سال گذشته یکی از معاونین وزیر امور خارجه چین، به‌صراحت مدعی بود که تمام مبادلات دو جانبه چین و روسیه با روبل و یوان انجام می‌شود.
خورسند ادامه داد: این اتفاق بزرگی است؛ زمانی که مشاهده می‌کنید سهم ۷۷ تا ۷۸ درصدی بانک‌های مرکزی دنیا از تجارت با دلار از اجلاس برتون وودز ۱۹۴۴ تا کنون به حدود ۵۰ درصد رسیده است و این اتفاق اتفاق بزرگی است که ما وقتی سهم بسیار بالایی از ارزها، یعنی از دلار را در بانک‌های دنیا داشتیم که اکنون به حدود ۵۱ یا ۵۲ درصد رسیده است، لذا سیر نزولی، به‌خصوص از ابتدای قرن بیست و یکم، بسیار بیشتر شده است و کشورها به سمت مبادلات دو جانبه با همسایه و جایگزین‌های ملی خود حرکت می‌کنند.
باید قوانین داخلی خودمان را بروزرسانی کنیم
وی با بیان آنکه باید بسترها برای استفاده از عضویت در این سازمان‌ها مانند شانگهای فراهم شود، عنوان کرد: ما نباید سازمان‌ها را صرفاً به شکل یک ابزار برای منافع ملی خودمان در نظر بگیریم، لذا وقتی در چارچوب نهادی قرار می‌گیرید، باید قوانین آن نهاد را بپذیرید و پس از آن انتظار کارکرد داشته باشید؛ لذا این‌گونه نیست که شما صرفاً با پذیرفتن عضویت یا تلاش برای عضویت، در انتظار معجزه باشید. ما باید در ابتدا بپذیریم که صرف عضویت در این سازمان‌ها مهم است، اما معجزه نمی‌کند؛ برای ما که می‌خواهیم در فضای چندجانبه‌گرایی در نظام بین‌الملل قرار بگیریم، باید قوانین داخلی خودمان، قوانین صلبی، سفت و سخت و البته ناکارآمد داخلی خودمان را به‌روز کنیم و به‌روزرسانی این امر قطعاً نیاز به اراده داخلی دارد.
این کارشناس مسائل بین‌المللی بیان کرد: عدم تکمیل یک قطعه از کریدور جنوب -شمال، نبودِ انعطاف و ظرفیت در تکمیل قوانین گمرکی و قوانین مرزی، که دارای بروکراسی بسیار زیاد است، متأسفانه باعث شده است که ما نتوانیم از ظرفیت‌های ژئوپلیتیکی خود به‌درستی استفاده کنیم، لذا اگر در این نهادهای منطقه‌ای عضو شده ایم، قاعدتاً باید گام‌های اساسی در داخل کشور نیز برداشته شود.
نظر شما