به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از ستاد خبری چهل و سومین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران، نشست تخصصی «۴۳-۲۰» با عنوان «معیار و عیار» با حضور همایون اسعدیان، رضا فهیمی و آرمان فیاض، داوران بخش داستانی جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران، با اجرای اسماعیل باستانی یکشنبه ۲۶ مهر در پردیس سینمایی ملت، خانه چهل و سومین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران برگزار شد.
در ابتدا همایون اسعدیان درباره ویژگی‌های فیلم داستانی عنوان کرد: فیلم کوتاه برشی است از یک لحظه زندگی که هم در پیرنگ و هم در روایتگری با فیلم داستانی بلند فرق دارد و اگر فیلم داستانی خوبی می‌سازیم لزوماً نمی‌توانیم فیلم کوتاه خوب هم بسازیم. حتی سریال‌سازان خوبی داریم که در فیلم سینمایی ناموفق هستند برعکس آن هم صادق است.
فیلم‌های کوتاه امسال کاملا حرفه‌ای بود
وی اضافه کرد: فیلم‌های کوتاه امسال کاملاً حرفه‌ای هستند و مدیوم فیلم کوتاه دارند. گاهی می‌شنویم که برخی بعد از چند فیلم کوتاه خوب می‌خواهند فیلم بلند بسازند اما این یک توهین است. فیلم بلند ساختن هیچ فضیلتی بر فیلم کوتاه ندارد و این ارزش‌گذاری اشتباه است.
سپس رضا فهیمی با اشاره به مستقل بودن جهان فیلم کوتاه اضافه کرد: یک سری از افراد فیلم کوتاه می‌سازند و می‌گویند این ماکت فیلم بلند من است. ولی بعد ادعا دارند که فیلم کوتاه کاملاً مستقل است. البته غلط نیست که با فیلم کوتاه تجربه کسب کرد اما اینکه می‌گوییم کاملاً مستقل است باید مشهود باشد.
وی ضمن بیان اهمیت ایجاز و تراکم در فیلم کوتاه بیان کرد: فیلم کوتاه لزوما به معنای زمان اندک نیست بلکه به معنای حجم اطلاعات فیلم است. در واقع به‌جای انحصار به دقایق فیلم، رسیدن به زمان مناسب است. در یک فیلم چه ۱۵ و چه ۲۰ دقیقه مهم این است چه حجمی از اطلاعات به مخاطب منتقل شود.
ایده فیلم‌های کوتاه شبیه سریال شده است
سپس آرمان فیاض فیلمبردار و داور این دوره نیز عنوان کرد: فستیوال‌ها کارشان در همه جای دنیا همین است که فیلم‌ها را به سختی انتخاب کنند تا از این کلیشه‌ها جلوگیری کنند. این مهم‌ترین کاری است که فستیوال‌های کوتاه انجام می‌دهند و این‌ها می‌توانند روی تولیدات سال بعد تأثیر بگذارند.
وی ادامه داد: تأثیر گرفتن از دنیا کنش خوبی است. یکی از اندوه‌های من درباره فیلم‌هایی که می‌بینم، غالباً این است که سینماگران درگیر کلیشه‌هایی شده‌اند که ربطی به فیلم کوتاه ندارد و بیشتر به دغدغه سریال شبیه است. همیشه اندوهی داشتم که فیلم‌های کوتاه شبیه فیلم‌های بلند اجتماعی هستند و الان این اندوه عمیق‌تر است، چون حالا شبیه سریال شده اند، دلیلش هم این است که این روزها ما سریال می‌بینیم و به دلیل پلتفرم‌های موجود، سریال‌های بدی هم می‌بینیم.
عبور از خط قرمزها برایمان فضیلت شده است
سپس همایون اسعدیان در سخنانی با انتقاد به روند ساخت برخی فیلمسازان برای جشنواره‌ها عنوان کرد: ما در شرایطی زیست کرده‌ایم که خط قرمزهای بسیاری را تجربه کرده‌ایم بنابراین تلاش داریم خود را نشان دهیم. عبور از این خط قرمزها برایمان فضیلت شده است. مبنای امروز این شده است که کارهایی قبول شود که از خط قرمز رد شود. در صورتی که این خط قرمزها در سطح بین‌المللی وجود ندارد. مثلاً اینکه درباره همجنس‌گرایی فیلم بسازیم برای ما موضوع عجیبی است اما برای اروپا که عجیب نیست. اصغر فرهادی، کیارستمی و فیلمسازان بزرگ اتفاقاً هیچ‌گاه خط قرمزها را رد نکرده‌اند بلکه نگاه انسانی جذابی داشتند.
وی اضافه کرد: قصه‌ها همان کلیشه‌های همیشگی هستند و مهم است که از چه منظری به آنها نگاه کنید. مثلاً در ایران ده‌ها فیلم و سریال درباره طلاق ساخته شده است و آن طرف یک‌بار «کریمر علیه کریمر» را می‌سازند. پس باید دید دغدغه فیلمساز چیست؟، اصغر فرهادی و کیارستمی آثاری را ساختند که دغدغه‌شان بود و برای همین ماندگار شدند.
در ادامه رضا فهیمی با بیان اهمیت باور فیلمساز به ایده ساخت فیلمش اظهار کرد: اگر یک فیلم واقعا دغدغه موضوعی را داشته باشد باید به همان بپردازد در غیر این صورت مخاطب با اثر همراه نمی‌شود. خیلی از فیلم‌ها با ایده ساده‌ای ساخته شدند اما چون دغدغه شخصی فیلمساز بودند ماندگار شدند.
در فیلمسازی فرم و محتوا را نمی توان از هم جدا کرد
سپس اسعدیان درباره اهمیت فرم و محتوا گفت: فرم و محتوا را نمی توان از هم جدا کرد. کار فرمالیستی بیانگر ایده است که حالا قرار است کار فرمی روی آن انجام دهید. تکنیک با این ۲ فرق دارد مثلا گدار در فیلم «از نفس افتاده» خط فرضی را می شکند. این تکنیک است و پشت آن فکر وجود دارد. در فرم اما بحث محتوا هم وجود دارد و از محتوا خالی نیست.
فهیمی نیز در این باره گفت: هرچقدر درگیر این قواعد و نسخه ها شویم جلوی تراوشات ذهنی گرفته می شود. اینکه دقیقه فلان چه اتفاقی بیفتد یا شخصیت در فلان دقیقه این کار را بکند جلوی خلاقیت را می گیرد. من همیشه می گویم خودتان انتخاب کنید.
وی در پاسخ به سوال دیگر درباره ممیزی گفت: ممیزی مختص به یک جغرافیا نیست در همه جشنواره ها وجود دارد. من فیلمی داشتم که اینجا پذیرفته شد و جایزه گرفت اما در جشنواره های کودک خارجی به دلیل یک سکانس پذیرفته نشد.
فیاض سپس درباره کارکرد هوش مصنوعی در سینما گفت: در تمام زندگی ما وقتی هوش مصنوعی وجود دارد در سینما هم تاثیر می گذارد. فستیوال های خوب دنیا اینگونه تفکیک می کنند که اگر بار هنری فیلم روی هوش مصنوعی باشد به شما امتیاز نمی دهند.
در پایان فیاض درباره سرمایه در فیلم کوتاه عنوان کرد: در سینمای کوتاه بازگشت سرمایه معنا ندارد. این را بگویم که تهیه کننده الزاما کسی نیست که صرفا سرمایه را تامین می کند. فیلم کوتاه نمایش ندارد، در همه دنیا اینگونه است که اکران ندارد و هدفی برای برگشت سرمایه اش نیست. این رویکرد به فیلم کوتاه خیلی هم خوب است که فیلمسازان دنبال بازگشت سرمایه نباشند.
نظر شما