خبرگزاری مهر، گروه استانها، حمیدرضا عبدالمنافی: هفت ماه است که شب‌های گوهردشت کرج خاموش نمی‌شود. از نخستین روزهای جنگ رمضان، هر شب در یکی از میدان‌ها و خیابان‌های این محله جمعی گرد می‌آیند تا بگویند پشت ایران ایستاده‌اند و بیعتشان را با رهبر انقلاب تازه می‌کنند.
از آغاز جنگ رمضان در ۹ اسفند ۱۴۰۴ و حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران و شهادت آقای شهید ایران و سرداران و هموطنان، میدان‌ها و خیابان‌های مختلف گوهردشت هر شب میزبان تجمعاتی با محوریت دفاع از ایران و اعلام بیعت با رهبر انقلاب بوده‌اند.
ستاد مردمی رجایی‌شهر که پیش از این نیز حدود ۱۲ سال در مناسبت‌های مذهبی و انقلابی فعالیت می‌کرد، در این دوره سازمان‌دهی بخشی از برنامه‌ها را دنبال کرد؛ فعالیتی که به روایت مسئول اجرایی آن، با حضور افرادی فراتر از حلقه همیشگی شرکت‌کنندگان در مراسم‌های مذهبی همراه شد.
جعفر نعلچگر، بانی و پایه گذار این ستاد مردمی در گفتگو با خبرنگار مهر، از پیشینه شکل‌گیری ستاد، نحوه برگزاری تجمعات شبانه، مشارکت گروه‌های مختلف مردم، برنامه‌های خدماتی و آموزشی و همچنین برنامه‌ریزی اولیه برای امدادرسانی در شرایط بحرانی سخن گفته است.
آنچه در ادامه می‌خوانید، روایت او از تجربه فعالیت‌های مردمی در رجایی‌شهر و گوهردشت کرج است.
ستاد مردمی رجایی‌شهر چگونه شکل گرفت و چه ضرورتی پشت تأسیس آن بود؟
حدود ۱۲ سال پیش، جمعی از فعالان فرهنگی، روحانیون و افراد دغدغه‌مند منطقه به این نتیجه رسیدند که فعالیت‌های مذهبی و فرهنگی باید منسجم‌تر دنبال شود. به همین دلیل، با مشارکت مساجد، پایگاه‌های بسیج و نیروهای فرهنگی، ستاد مردمی رجایی‌شهر را تشکیل دادیم و فعالیت‌ها را با دریافت مجوزهای لازم آغاز کردیم.
چرا فعالیت‌های ستاد را در خیابان‌ها و میان مردم دنبال کردید؟
اعتقاد داشتیم فعالیت فرهنگی نباید فقط به داخل مسجد محدود شود. یکی از تجربه‌های نخست ما برگزاری مراسم شام غریبان در فلکه دوم رجایی‌شهر بود.
ستاد پیش از آغاز جنگ رمضان چه فعالیت‌هایی داشت؟
در مناسبت‌های مختلف مذهبی و ملی برنامه برگزار می‌کردیم؛ از جشن‌های اهل‌بیت(ع) و نیمه شعبان تا عید غدیر، ایام فاطمیه، ۲۸ صفر و اربعین. برگزاری یادواره‌های شهدا و برنامه‌های فرهنگی و انقلابی نیز بخشی از فعالیت‌های ما بود.
با آغاز جنگ رمضان در اسفند ۱۴۰۴، ستاد چگونه وارد سازمان‌دهی تجمعات شبانه شد؟
با آغاز حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران، احساس کردیم حضور مردم در میدان و خیابان اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
به همین دلیل، از ظرفیت ستاد برای برگزاری تجمعات شبانه استفاده کردیم. برنامه‌ها در خیابان‌ها و میدان‌های مختلف گوهردشت برگزار می‌شد تا شهروندان مناطق گوناگون امکان حضور داشته باشند.
چرا محل تجمعات را هر شب تغییر می‌دهید؟
می‌خواهیم برنامه‌ها به یک نقطه محدود نشود و مردم در محله‌های مختلف بتوانند شرکت کنند. جابه‌جایی محل تجمعات به ما کمک می‌کرد ارتباط بیشتری با ساکنان منطقه رجایی شهر کرج داشته باشیم و امکان مشارکت افراد بیشتری فراهم شود.
در این هفت ماه چه کسانی در تجمعات شرکت کردند؟ آیا حضور مردم مطابق انتظار شما بود؟
حضور بعضی افراد برای ما هم غیرمنتظره بود.
شهروندانی در برنامه‌ها شرکت کردند که پیش از این آنها را در چنین مراسم‌هایی نمی‌دیدیم. به نظرم، تهدید خارجی باعث شد برخی افراد با دیدگاه‌های متفاوت، موضوع دفاع از کشور را در اولویت قرار دهند.
چه انگیزه‌هایی را در میان شرکت‌کنندگان مشاهده کردید؟
بر اساس مشاهدات من، بخشی از مردم با انگیزه دفاع از ایران، مخالفت با حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی و حمایت از رهبری در تجمعات حضور پیدا کردند.
ممکن است این افراد درباره مسائل داخلی دیدگاه‌های متفاوتی داشته باشند، اما در موضوع امنیت و استقلال کشور احساس مسئولیت کنند.
اداره تجمعات شبانه به چه ساختاری نیاز داشت و چند نفر با ستاد همکاری می‌کردند؟
ستاد، مجمع عمومی و هیئت امنای هفت‌نفره دارد. فعالان فرهنگی، روحانیون، نمایندگان مساجد، حوزه‌های بسیج خواهران و برادران و برخی مجموعه‌های مرتبط در مجمع عمومی حضور دارند. بخش‌های رسانه، اداری و پشتیبانی، تشریفات و انتظامات و امور مردمی نیز فعالیت می‌کنند.
حدود ۵۰ تا ۶۰ نفر در بخش‌های مختلف ستاد فعالیت دارند. سه تا چهار موکب نیز با ما همکاری می‌کنند و مجموع نیروهای درگیر در برنامه‌ها، بر اساس برآورد ما، به حدود ۱۵۰ تا ۱۶۰ نفر می‌رسد. البته همه این افراد نیروی ثابت نیستند و میزان مشارکت آنها با توجه به برنامه تغییر می‌کند.
این نیروها به‌صورت داوطلبانه فعالیت می‌کنند؟
بخش عمده فعالیت‌ها با مشارکت داوطلبان انجام می‌شود. افراد وقت و توان خود را در اختیار مجموعه قرار می‌دهند و هرکس متناسب با امکاناتش بخشی از کار را برعهده می‌گیرد. تأمین نیروی انسانی یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های ستاد است.
کمک‌های مردمی فقط به پرداخت پول محدود می‌شود؟
خیر، کمک‌ها شکل‌های مختلفی دارد. بعضی افراد کمک مالی می‌کنند و برخی خودرو، کامیون یا تجهیزات موردنیاز را در اختیار ما می‌گذارند.
برای مثال، یکی از دوستان خودروی صوتی خود را حدود سه ماه در اختیار ستاد قرار داد. این کمک‌های غیرنقدی در ادامه برنامه‌ها نقش مهمی داشت.
موکب‌های ستاد در چه نقاطی مستقر بودند و چه خدماتی ارائه می‌کردند؟
موکب‌ها از روزهای ابتدایی در نقاطی مانند فلکه اول گوهردشت، فلکه دوم و مقابل مسجد جامع مستقر شدند. فعالیت آنها با کمک‌های مردم ادامه داشت و در کنار پذیرایی، تلاش می‌کردیم از امکانات موجود برای پاسخ‌گویی به نیازهای دیگر شهروندان نیز استفاده کنیم.
درباره مهد سیار و خدمات آن برای خانواده‌ها توضیح می‌دهید؟
یکی از دوستان خودرویی را در اختیار ما قرار داد که حدود سه ماه برای راه‌اندازی برنامه‌ای با عنوان مهد سیار از آن استفاده کردیم. هدف این بود که در کنار برنامه‌های اصلی، فضایی برای کودکان فراهم شود تا خانواده‌ها نیز بتوانند با آسودگی بیشتری در برنامه‌ها حضور پیدا کنند.
برنامه «مدرسه ایران» چه هدفی دارد؟
تعدادی از معلمان و فعالان آموزشی اعلام آمادگی کردند که به‌صورت رایگان برای دانش‌آموزان کلاس برگزار کنند تا از نظر درسی عقب نمانند. ما از این پیشنهاد استقبال کردیم و تلاش کردیم زمینه اجرای آن فراهم شود.
به نظر شما وجه ملی تجمعات چه نقشی در کنار هم قرار گرفتن افراد با دیدگاه‌های متفاوت داشت؟
به اعتقاد من، موضوع دفاع از ایران می‌تواند افراد با دیدگاه‌های متفاوت را کنار یکدیگر قرار دهد. مردم ممکن است درباره مسائل سیاسی و اجتماعی اختلاف‌نظر داشته باشند، اما این اختلاف‌ها لزوماً به معنای بی‌تفاوتی نسبت به امنیت و آینده کشور نیست. حفظ این همبستگی نیز نیازمند توجه به مشکلات مردم و شنیدن دیدگاه‌های متفاوت آنهاست.
برای ادامه این ارتباطات اجتماعی پس از پایان شرایط جنگی برنامه‌ای دارید؟
تلاش ما این است که ظرفیت ایجادشده حفظ شود و فعالیت‌ها به یک دوره خاص محدود نماند. می‌توان از این ارتباطات برای برنامه‌های آموزشی، کمک به خانواده‌ها و حل مشکلات محله استفاده کرد. اگر همکاری مردم در روزهای عادی نیز ادامه پیدا کند، آثار اجتماعی آن ماندگارتر خواهد بود.
آیا ستاد برای امدادرسانی و اسکان اضطراری مردم در شرایط بحرانی برنامه‌ای دارد؟
در ابتدای جنگ رمضان و حتی جنگ ۱۲ روزه، یک گروه مردمی برای امدادونجات تشکیل دادیم. فرم‌هایی توزیع شد و تلاش کردیم امکانات و ظرفیت‌های موجود در نقاط مختلف را شناسایی کنیم تا در صورت بحرانی‌شدن شرایط، بتوانیم در کنار دستگاه‌های امدادی فعالیت کنیم.
البته اقدامات ما بیشتر در مرحله سازمان‌دهی اولیه و شناسایی ظرفیت‌ها بود و نمی‌توان گفت یک سامانه کامل امدادی ایجاد کرده‌ایم. برای امدادرسانی مؤثر، به آموزش، امکانات و هماهنگی مشخص با نهادهای تخصصی نیاز داریم.
مکان‌های مشخصی برای اسکان اضطراری شناسایی شده است؟
در ابتدای جنگ تلاش کردیم ظرفیت‌های موجود را شناسایی کنیم تا در صورت نیاز از آنها استفاده شود. با این حال، شناسایی اولیه با آمادگی عملیاتی تفاوت دارد. برای ارائه خدمات در شرایط اضطراری باید مکان‌ها، تجهیزات و مسئولیت‌ها مشخص باشند و هماهنگی لازم با دستگاه‌های مسئول انجام شود.
به نظر شما رسانه‌ها چه نقشی در انعکاس فعالیت‌های مردمی دارند؟
رسانه‌ها می‌توانند علاوه بر پوشش تجمعات، مشارکت مردم در تأمین هزینه‌ها، اهدای امکانات و اجرای برنامه‌های خدماتی را نیز روایت کنند. این فعالیت‌ها بخشی از تجربه اجتماعی محله است و انعکاس دقیق آن می‌تواند تصویر کامل‌تری از مشارکت شهروندان ارائه دهد.
اگر بخواهید مهم‌ترین دستاورد این هفت ماه را بیان کنید، به چه موضوعی اشاره می‌کنید؟
مهم‌ترین دستاورد از نگاه من، همراهی مردم و شکل‌گیری ارتباط میان افرادی بود که شاید پیش از این شناخت چندانی از یکدیگر نداشتند. شهروندان در کنار حضور در تجمعات، برای تأمین هزینه‌ها، اهدای امکانات و انجام فعالیت‌های خدماتی نیز مشارکت کردند.
چه انتظاری از مردم و مسئولان دارید تا این تجربه در آینده نیز ادامه پیدا کند؟
از مردم انتظار داریم روحیه همیاری را حفظ کنند و ارتباطاتی را که در این مدت شکل گرفته، در فعالیت‌های اجتماعی و خدماتی نیز ادامه دهند. از مسئولان هم می‌خواهیم ظرفیت گروه‌های مردمی را جدی بگیرند و زمینه همکاری مؤثرتر آنها را فراهم کنند.
پیام شما به مردم گوهردشت (رجایی‌شهر) و کسانی که در این شب‌ها در کنار یکدیگر حضور داشتند، چیست؟
از همه کسانی که با حضور، کمک مالی، اهدای امکانات یا فعالیت داوطلبانه همراه ما بودند، تشکر می‌کنم. هرکس به اندازه توان خود سهمی داشت؛ یکی وسیله در اختیار گذاشت، دیگری غذا تهیه کرد و فردی نیز برای اجرای برنامه‌ها وقت گذاشت.
به اعتقاد من، ایران متعلق به همه مردم است و دفاع از کشور نیز به یک گروه خاص محدود نمی‌شود. امیدوارم همدلی شکل‌گرفته در این ماه‌ها در روزهای عادی هم ادامه پیدا کند و مردم در کنار یکدیگر برای حل مشکلات محله و سربلندی کشور تلاش کنند.
نظر شما