خبرگزاری مهر - گروه استان ها، مصطفی جهانشاهی*: تصویب کلیات طرح توسعه تجارت با پاکستان در استانداری سیستان و بلوچستان خبر خوبی بود که نظرم را به خود جلب کرد، اهمیت این اقدام از این جهت است که در استانی رقم می‌خورد که بخش بزرگی از معیشت مردمانش به مشاغل کاذب مرزی و کشاورزی سنتی گره خورده و هم‌زمان زیر فشار خشکسالی ممتد و بحران آب قرار دارد، حال توجه به مرز و تجارت گویا بناست مرکز ثقل معیشت استان را از «زمین و آب» به «مرز و دریا» جابجا کند.
از منظر فرهنگی، مهم‌ترین گزاره این جابجایی تاثیر معیشت، بر هویت است. جوانی که معیشتش سوخت‌بری پرمخاطره است، ناخواسته در فرهنگ بقای روزمره زیست می‌کند؛ افقش کوتاه، اعتمادش به نهادها شکننده و احساس تعلقش به آینده کم‌رمق است. همان جوان اگر در یک تعاونی مرزی رسمی، صاحب کار و عضو یک زنجیره تجاری باشد، وارد فرهنگ برنامه، قرارداد و آینده‌داری می‌شود. از این زاویه، طرح تجارت با پاکستان در لایه عمیق خود یک پروژه تربیتی–هویتی است: جابه‌جایی از فرهنگ بقا به فرهنگ ساختن.
این گذار مانعی جدی دارد چرا که هیچ بازاری پیش از آنکه در ذهن‌ها گشوده شود، در واقعیت گشوده نخواهد شد و هیچ طرحی برای مرز، بدون مرزنشین به مقصد نمی‌رسد، جای خالی پیوست فرهنگی طرح تجارت با پاکستان دقیقاً به همین دلیل است؛ پیوستی که معلوم کند این طرح با هویت جوان مرزنشین، با روایت رسانه‌ای استان و با شبکه سرمایه اجتماعی محلی چه نسبتی برقرار می‌کند.
اقتصاد، بستر است و فرهنگ، ثمره. مرز می‌تواند برای این استان فقط گذرگاه کالا باشد، یا مدرسه‌ای برای آینده‌داری یک نسل؛ انتخاب میان این دو، امروز بر عهده ماست.
*مدیرکل تبلیغات اسلامی سیستان و بلوچستان
نظر شما