خبرگزاری مهر، گروه سیاست: تشدید درگیری‌ها میان عربستان سعودی و نیروهای انصارالله یمن، بار دیگر نشان می‌دهد که بحران یمن نه‌تنها از راه‌حل نظامی فاصله دارد، بلکه به یکی از گره‌های پیچیده امنیتی در غرب آسیا تبدیل شده است. از سرگیری حملات فرا مرزی، گسترش عملیات نظامی در خاک یمن و تهدید مسیرهای راهبردی دریای سرخ، چشم‌انداز صلح در منطقه را با ابهام بیشتری مواجه کرده است.
بر اساس گزارش‌های اخیر، درگیری میان نیروهای انصارالله و عربستان شدت گرفته و حملات موشکی به اهدافی در خاک این کشور، از جمله مراکز مرتبط با حمل‌ونقل و زیرساخت‌های حیاتی، نگرانی‌ها درباره گسترش جنگ را افزایش داده است. گزارش‌ها همچنین از تشدید حملات هوایی ائتلاف تحت رهبری عربستان علیه مواضع یمنی حکایت دارد. این تحولات نشان می‌دهد که آرامش نسبی سال‌های گذشته نتوانسته ریشه‌های سیاسی و نظامی بحران را برطرف کند.
جنگی فراتر از تقابل ریاض و صنعا
برای درک وضعیت کنونی، باید به ریشه‌های بحران بازگشت. پس از تسلط انصارالله بر صنعا در سال ۲۰۱۴، مداخله نظامی ائتلاف به رهبری عربستان در سال ۲۰۱۵، جنگ داخلی یمن را وارد مرحله‌ای تازه کرد. ریاض هدف خود را حمایت از دولت به‌رسمیت‌شناخته‌شده یمن و مقابله با تهدیدهای امنیتی در مرزهای جنوبی اعلام کرد؛ در مقابل، انصارالله نیز در طول جنگ توان نظامی خود، به‌ویژه در حوزه موشکی و پهپادی، را گسترش داد.
با این حال، تحولات امروز را نمی‌توان صرفاً در چارچوب اختلاف میان عربستان و انصارالله تحلیل کرد. موقعیت ژئوپلیتیکی یمن در مجاورت دریای سرخ و تنگه باب‌المندب، این کشور را به نقطه‌ای حساس برای تجارت جهانی و امنیت انرژی تبدیل کرده است. هرگونه اختلال در این مسیرها می‌تواند پیامدهایی فراتر از مرزهای یمن داشته باشد و بر محاسبات قدرت‌های منطقه‌ای و بین‌المللی اثر بگذارد.
دیپلماسی منطقه‌ای؛ فرصتی برای مهار بحران
در چنین شرایطی، تأکید تهران بر ضرورت گفت‌وگو میان طرف‌های یمنی و عربستانی اهمیت ویژه‌ای دارد. اظهارات اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، مبنی بر آمادگی تهران برای کمک به گفت‌وگوها، در کنار رایزنی‌های تلفنی سیدعباس عراقچی با بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، و هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه و بدر عبدالعاطی وزیر خارجه مصر بیانگر تلاش دیپلماتیک برای جلوگیری از گسترش دامنه بحران است.
عمان به‌واسطه نقش میانجی‌گرانه خود در پرونده یمن، ظرفیت مهمی برای تسهیل مذاکرات دارد. با این حال، موفقیت ابتکارهای دیپلماتیک به اراده طرف‌های درگیر برای توقف حملات، تضمین امنیت مرزها و رسیدگی به مطالبات سیاسی یمنی‌ها وابسته است.
هم‌زمان، هشدارهای هانس گروندبرگ، فرستاده ویژه سازمان ملل در امور یمن، درباره بازگشت این کشور به جنگ تمام‌عیار، نشان می‌دهد که تداوم درگیری‌ها می‌تواند دستاوردهای شکننده تلاش‌های پیشین برای کاهش تنش را از بین ببرد.
صلح؛ ضرورتی فراتر از ملاحظات نظامی
واقعیت این است که نه حملات هوایی به‌تنهایی قادر به حل بحران یمن هستند و نه حملات موشکی و پهپادی می‌توانند امنیت پایدار عربستان را تضمین کنند. تداوم جنگ، افزون بر افزایش هزینه‌های نظامی و امنیتی، زندگی میلیون‌ها غیرنظامی را در معرض خطر قرار می‌دهد و امکان بازسازی اقتصادی و سیاسی کشورهای درگیر را دشوارتر می‌سازد.
در این میان، هشدار تهران درباره بهره‌برداری رژیم صهیونیستی از تداوم اختلافات منطقه‌ای، بیانگر نگرانی ایران از گسترش بی‌ثباتی در غرب آسیاست. با این حال، عبور از وضعیت کنونی بیش از هر چیز به کاهش تنش میان بازیگران مستقیم، تقویت میانجی‌گری منطقه‌ای و شکل‌گیری روندی سیاسی با مشارکت واقعی طرف‌های درگیر نیاز دارد.
آزمون اصلی عربستان و انصارالله نه در توانایی وارد کردن ضربات نظامی بیشتر، بلکه در آمادگی برای پایان دادن به جنگ و دستیابی به توافقی پایدار است. بدون چنین توافقی، هر آرامش موقتی می‌تواند مقدمه دور تازه‌ای از جنگ باشد؛ جنگی که هزینه اصلی آن را امنیت شکننده منطقه خواهند پرداخت.
براساس اعلام منابع یمنی، انصارالله در تماس های تلفنی خود با مقامات کشورهای منطقه از جمله ایران، شروطی را برای پایان این درگیری ها بیان کرده که مهم ترین آن توقف تشدید درگیری‌ها از سوی مقامات ریاض است. شرطی که بیش از همه اراده مقامات عربستانی در توقف یا تداوم این جنگ را نمایان می کند.
۱۵:۳۸ - ۱۴۰۵/۰۷/۲۵
نظر شما