به گزارش خبرنگار مهر، مرضیه وحیددستجردی، در نشست چهارمین رویداد جایزه ملی جوانی جمعیت، با اشاره به از دست رفتن جمعی از فرماندهان، کودکان و مردم در جنگ اخیر، افزود: امسال به دلیل مسائل مرتبط با سلامت و شرایط جنگ، امکان برگزاری روز ملی جمعیت در اردیبهشت‌ماه فراهم نشد و امروز این فرصت ایجاد شده است که بار دیگر درباره مسئله جمعیت و ضرورت توجه جدی به آن گفتگو کنیم.
وی با اشاره به تأکیدات رهبر انقلاب بر ازدواج، فرزندآوری و کرامت مادری، گفت: سیاست‌های کلی جمعیت در اردیبهشت ۱۳۹۳ ابلاغ شد و در سال ۱۳۸۸ نیز در نخستین جلساتی که به عنوان وزیر بهداشت برگزار کردم، موضوع جمعیت مورد تأکید قرار گرفت.
وحیددستجردی افزود: قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت نیز در ۲۴ آبان ۱۴۰۰ ابلاغ شد و تلاش کردیم روز ملی جمعیت و جایزه ملی جمعیت را به فرصت‌هایی برای تقویت گفتمان ازدواج، فرزندآوری و جمعیت در کشور تبدیل کنیم.
دبیر ستاد ملی جمعیت با اشاره به برگزاری چهارمین جایزه ملی جمعیت در ۲۴ آبان، از دستگاه‌ها، مدیران و فعالان حوزه جمعیت خواست در این رویداد مشارکت کنند و ادامه داد: هدف این است که مسئله جمعیت به یک گفتمان ملی و مردمی تبدیل شود و از افرادی که در این حوزه فعالیت‌های مؤثر و شبانه‌روزی دارند، الگوسازی شود.
وی با اشاره به راه‌اندازی سامانه ثبت‌نام جایزه ملی جمعیت، گفت: مدیران و دستگاه‌هایی که تاکنون در این رویداد ثبت‌نام نکرده‌اند، می‌توانند از طریق سامانه مربوط، در جایزه ملی جمعیت شرکت کنند. هدف ما این است که موضوع جمعیت در سطح کشور گسترش پیدا کند و مشارکت دستگاه‌ها، خانواده‌ها، نخبگان، سازمان‌های مردم‌نهاد، شرکت‌های خصوصی و رسانه‌ها افزایش یابد.
وحیددستجردی با بیان اینکه فرزندآوری هم باید از نظر کمی و هم کیفی مورد توجه قرار گیرد، تصریح کرد: تعداد فرزندان و کیفیت تربیت آنها هر دو اهمیت دارد. خانواده‌های تحکیم‌یافته و فرزندان شایسته می‌توانند زمینه‌ساز پیشرفت و شکوفایی کشور باشند.
وی ادامه داد: جایزه ملی جمعیت می‌تواند به عنوان یک مشوق فرهنگی، اجتماعی و هنری عمل کند و زمینه رقابت‌ها و کارزارهایی را فراهم آورد که به تقویت گفتمان ازدواج و فرزندآوری کمک کند.
دبیر ستاد ملی جمعیت با اشاره به ضرورت نظارت بر اجرای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، گفت: بخشی از دستگاه‌ها و وزارتخانه‌ها وظایف خود را به‌درستی اجرا نمی‌کنند یا گزارش مناسبی از عملکرد خود ارائه نمی‌دهند و لازم است تکالیف قانونی در حوزه جمعیت با جدیت بیشتری دنبال شود.
وحیددستجردی همچنین بر نقش روابط عمومی دستگاه‌ها در اطلاع‌رسانی درباره جایزه ملی جمعیت تأکید کرد و گفت: لازم است پیام این رویداد به مجموعه‌های زیرمجموعه دستگاه‌ها و همچنین مردم منتقل شود. هدف این است که جایزه ملی جمعیت به نمادی برای مشارکت همگانی، به‌ویژه مشارکت مردم و دستگاه‌های اجرایی، تبدیل شود.
وی با اشاره به وضعیت جمعیت کشور اظهار کرد: شرایط جمعیتی کشور بسیار بحرانی است و همچنان با سرعت در مسیر کاهش جمعیت و فرزندآوری حرکت می‌کنیم. تعداد ازدواج‌ها نیز به‌شدت کاهش یافته است؛ به‌گونه‌ای که تعداد ازدواج‌ها از حدود ۹۰۰ هزار مورد در سال ۱۳۸۹ به ۴۳۱ هزار مورد در سال ۱۴۰۴ رسیده است.
دبیر ستاد ملی جمعیت افزود: نرخ باروری کل در سال ۱۴۰۴ به ۱.۳۴ فرزند به ازای هر زن در سن باروری رسیده است؛ در حالی که این شاخص در دهه ۶۰ حدود ۶.۷ فرزند بوده است.
وی هشدار داد: اگر روند فعلی ادامه پیدا کند، در سال ۱۴۸۰ جمعیت کشور حدود ۳۰ میلیون نفر خواهد بود. همچنین امروز در برخی استان‌ها رشد جمعیت منفی است و احتمال دارد در سال‌های آینده تعداد مرگ‌ها در استان‌های بیشتری از تعداد ولادت‌ها پیشی بگیرد.
وحیددستجردی با تأکید بر ضرورت اقدام فوری برای اصلاح وضعیت جمعیتی کشور، گفت: فرصت پنجره جمعیتی که امروز در اختیار ماست، روزبه‌روز محدودتر می‌شود و اگر جمعیت جوان در سن باروری را از دست بدهیم، دیگر فرصت‌های امروز در اختیار ما نخواهد بود.
وی افزود: اصلاح این مسیر به اهتمام جدی و همکاری همه دستگاه‌ها نیاز دارد و سازوکارهای لازم برای حمایت از ازدواج و فرزندآوری در دستگاه‌های اجرایی کشور وجود دارد.
دبیر ستاد ملی جمعیت با بیان اینکه بخش مهمی از مسائل جمعیتی به موضوع ازدواج گره خورده است، گفت: بر اساس مطالعات و پژوهش‌های انجام‌شده، اگر قرار است بحران جمعیت حل شود، باید ازدواج تقویت و تشویق شود.
وحیددستجردی ادامه داد: دستگاه‌های مختلف باید موانع پیش روی جوانان را برطرف کنند؛ دستگاه‌های اقتصادی باید برای حل مشکلات اقتصادی تلاش کنند، در حوزه مسکن باید شرایط مناسب‌تری برای جوانانی که قصد ازدواج دارند فراهم شود و در حوزه سلامت نیز باید هزینه‌ها و دشواری‌های مربوط به بارداری، زایمان، مراقبت از مادر و کودک و نگهداری از فرزند کاهش یابد.
وی تأکید کرد: مردم برای فرزندآوری نیازمند ایجاد انگیزه از سوی مسئولان نیستند؛ بسیاری از خانواده‌ها خودشان تمایل به داشتن فرزند دارند، اما با مشکلات و موانع مختلف مواجه هستند.
دبیر ستاد ملی جمعیت با اشاره به نقش مسائل اقتصادی در تصمیم خانواده‌ها برای فرزندآوری گفت: حدود ۷۵ درصد مسائل مربوط به فرزندآوری را می‌توان اقتصادی دانست و اگر دستگاه‌ها با همت، استقامت و همکاری برای رفع این مشکلات اقدام کنند، اصلاح وضعیت جمعیتی کشور امکان‌پذیر است.
دستجردی گفت: باید مشکلات را از پیش پای مردم برداریم؛ خانواده‌ها مسیر خود را می‌دانند و اگر موانع موجود برطرف شود، می‌توان امیدوار بود که ازدواج و فرزندآوری در کشور تقویت شود.
وی افزود: برای شکل‌گیری آن گفتمان ملی که به آن اشاره شد، در راستای حفظ و صیانت از جمعیت و همچنین حفظ و صیانت از هویت و قومیت، رسانه‌ها می‌توانند نقش مهمی داشته باشند. به نظر من باید تلاش کنیم رسانه‌ها را فراتر از حضور در یک جلسه اطلاع‌رسانی یا نشست خبری، به عنوان یک عامل تأثیرگذار وارد این عرصه کنیم.
دستجردی با اشاره به ظرفیت ۲۷ عضوی کارگروه زن و خانواده گفت: انتظار ما این است که دستگاه‌های مختلف، به‌ویژه دستگاه‌های اقتصادی، تمام ظرفیت خود را برای حمایت از خانواده و جمعیت به میدان بیاورند.
وی در ادامه با اشاره به موضوع مهدکودک برای کارکنان دستگاه‌های دولتی گفت: گاهی برخی اقدامات در ظاهر بسیار ساده هستند، اما دستگاه‌ها آنها را جدی نمی‌گیرند. از شما خواهش می‌کنم موضوع مهدکودک را در حوزه جمعیت و خانواده پیگیری کنید.
دستجردی افزود: چرا نباید دستگاه‌های اجرایی بر اساس قانون، مهدکودک داشته باشند یا نسبت به خرید خدمات مهدکودک اقدام کنند؟ گاهی دستگاه‌ها ابتدا نامه‌ای تنظیم می‌کنند، سپس پاسخی دریافت می‌کنند و بعد اعلام می‌شود که فلان دیوان با این موضوع مخالفت کرده است. در حالی که ما نیز نامه مربوط به دیوان را بررسی کرده‌ایم.
دبیر ستاد ملی جمعیت ادامه داد: در کشورهایی که در حوزه جمعیت موفق بوده‌اند، بخش قابل توجهی از حمایت‌ها در سنین بالاتر و در محیط‌های کاری انجام می‌شود. لازم نیست برای حل همه مسائل، اقدامات بسیار بزرگ و پیچیده انجام دهیم. گاهی یک اقدام ساده، اگر به‌درستی اجرا شود، می‌تواند اثرگذار باشد.
وی با اشاره به ضرورت حمایت از مادران شاغل گفت: اگر دستگاهی امکان ایجاد مهدکودک ندارد یا فضای لازم برای این کار وجود ندارد و احتمال می‌دهد از آن استقبال نشود، می‌تواند کمک‌هزینه واقعی برای مهدکودک در نظر بگیرد. منظور از کمک‌هزینه واقعی، مبلغی نیست که عملاً تأثیری در هزینه‌های خانواده نداشته باشد.
دستجردی تصریح کرد: باید شرایطی فراهم کنیم که یک زن شاغل بتواند هم مسئولیت خانوادگی خود را انجام دهد و هم وظیفه شغلی‌اش را به‌درستی انجام دهد. حتی درباره همین موضوع نیز اطلاع‌رسانی و رسانه‌ای انجام شده و تلویزیون از این اقدامات بازدید کرده است.
وی در پایان تأکید کرد: لازم نیست همیشه کارهای بسیار بزرگ و آنچنانی انجام دهیم؛ همین اقدامات کوچک، اگر در کنار یکدیگر قرار بگیرند و دستگاه‌ها آنها را جدی بگیرند، می‌توانند در حوزه خانواده و جمعیت اثرگذار باشند.
نظر شما