وطنیات/ ۴۰

از دهان دوخته تا رویای مدرسه؛ بازخوانی دو چکامه وطنی فرخی یزدی

فرخی یزدی با پیوند زبان اعتراض، حافظه تاریخی و ضرورت علم و کار، شعر مشروطه را از مدیحه‌سرایی سنتی به ابزاری روشنگر برای رهایی ملی و پاسداری از حقوق اساسی جامعه بدل ساخت.

گواهی‌های انسانی / ۲۵

راه ایجاد تغییر

خانواده شبکه است. جمع دوستان شبکه است. همکاران و همسایه‌ها شبکه هستند. مسجد و هیئت هم همین طور. حتی کسانی که در مخالفت با یک وضع موجود با هم ارتباط پیدا کرده‌اند، یک شبکه ساخته‌اند.

سجاد زبرجدی هنوز حواسش هست؛ قصه جوانی که هفتم مهر تمام نشد

هفتم مهر برای خیلی‌ها یک تاریخ در تقویم است، اما برای خانواده و دوستان سجاد زبرجدی، روزی است که زندگی به «قبل» و «بعد» تقسیم شد؛ روزی که سجاد در سوریه به شهادت رسید و رفت.

مردی فراتر از قاب

در «دیدار با دبیر کل»، با مردی روبه‌رو می‌شویم که می‌توانسته با یک رفتار ساده، یک جمله، یک شوخی یا حتی نحوه برخوردش با یک مهمان، در ذهن طرف مقابل ماندگار شود.

با طنزپردازان/ ۲۹

خلیل سامانی، موجی که طنز را به سلاح تبدیل کرد

خلیل سامانی «موج»، با راه‌اندازی انجمن و ماهنامه «باغ صائب» و تلفیق قالب‌های کهن با طنز تلخ سیاسی، از چهره‌های پیونددهنده شعر سنتی و مطبوعات انتقادی بود.

گواهی‌های انسانی/ ۲۱

وقفوهم انهم مسئولون

در زمان جنگ، جامعه بیش از همیشه به کسانی نیاز دارد که اگر توان بیشتری دارند، سهم بیشتری از بار مشترک بردارند. داشتن پول بیشتر یعنی مسئولیت بیشتر برای کم‌کردن فاصله‌ای که پول ساخته است.

یک خرید اتفاقی، روایت فلسطین را به چشمم آورد

کتاب «چشم‌های غزه» روایتی متفاوت از فلسطین، مقاومت و رنج مردم غزه از نگاه یک نویسنده جوان است؛ روایتی که مخاطب را با واقعیت زندگی فلسطینی‌ها و معنای فلسطینی بودن روبه‌رو می‌کند.

بیگانگان آشنا/ ۱۲

مردی که از دل نسخه‌های خاموش، صدای ایران را در آناتولی شنید

احمد آتش، خاورشناس برجسته ترک، با بهره‌گیری از متدولوژی دقیق اروپایی و عشق به میراث فارسی، نه‌تنها آثار مفقود را احیا کرد، بلکه پل ارتباطی مستحکمی میان محافل علمی ایران و ترکیه بنا نهاد.

وطنیات/ ۳۹

ما که اطفال این دبستانیم، همه از خاک پاک ایرانیم

ایرج‌میرزا با نگاه تعلیمی‌اش، گل‌گلاب با شکوه حماسی‌اش، یمینی شریف با ندای مهربانانه‌اش و شعبانی با زبان کودکانه‌اش، همگی در یک هدف مشترک بوده‌اند: ساختنِ «ایرانِ فردا به دستِ کوکان ایران».

سوره مهر، سنگربان ماندگار میدان کتاب و فرهنگ

سوره مهر از یک نهال برآمده از سال‌های دفاع مقدس، به جریانی اثرگذار و کادرساز در عرصه کتاب و فرهنگ انقلاب اسلامی تبدیل شده است.

با طنزپردازان / ۲۸

شاعری که با بوزینه‌ها شوخی نداشت!

شهریار تنها شاعر غزل‌های عاشقانه و «علی ای همای رحمت» نیست. او در لایه‌های پنهان اشعار خود، منتقدی صریح و طنزپردازی گزنده بود که دردهای اجتماعی جامعه معاصر ایران را فریاد می‌زد.

حماسه‌ای که از دل خنده‌های رزمنده‌ها بیرون می‌آید

زهرا حکیمیان در یادداشتی به بررسی کتاب «ایرج خسته است» نوشته داوود امیریان پرداخته و این اثر را روایتی متفاوت از دفاع مقدس دانسته است.

زبان فارسی مولفه مهم هویت ملی

نورالله مرادی در یادداشتی به مناسبت روز شعر و ادب فارسی، زبان فارسی را حافظ هویت و حافظه تاریخی ایرانیان دانست و بر ضرورت پاسداشت و تقویت آن در آموزش، رسانه و زندگی امروز تأکید کرد.

در مکتب رهبر شهید انقلاب /۱۲

پیوند عمیق ادبی و عاطفی رهبر شهید و شهریار، ترک پارسی گوی ادب فارسی

درباره‌ی استاد شهریار، حرفِ گفتنی زیاد است... درباره‌ی شاعری شهریار دو حرف می‌شود زد؛ یک حرف این است که شهریار یکی از بزرگ‌ترین شعرای معاصر ما است، هم در شعر فارسی و هم در شعر ترکی.

وطنیات / ۳۸

خاتمِ گمشده را باز بجو ای ایران! که بدان حلقه جهان زیر نگین ما بود  

«حماسه ایران» سروده شهریار، بازخوانی پیوند تمدنی ایران پیش و پس از اسلام است؛ قصیده‌ای حماسی که فراتر از ستایش گذشته، متضمن دعوتی آشکار برای بازیابی مجد و اقتدار علمی کشور است.

نرویم بغلِ دشواری‌های مبارک؟

حسن مجیدیان در یادداشتی با اشاره به سالگرد انفجار پیجرها در لبنان، کتاب «دشواری مبارک» را روایتی از ۴۰ روایت مادران و همسران جانبازان این حادثه دانسته است.

در جستجوی «ناکجاآباد»؛ اندیشه و آثار استاد عبدالحسین زرین‌کوب

پرویز البرز با نگاهی به آثار زرین‌کوب، از سفر او در جاده تاریخ و اساطیر می‌گوید؛ جست‌وجویی برای یافتن جهانی انسانی، فراتر از مرزها و سرشار از صلح، وجدان و عشقِ متعالی.

گواهی‌های انسانی/ ۹

کشت جالیزی و باغی شایعه

زمین از پیش مستعد است. اتفاق مهمی افتاده، اطلاعات ناقص است، اضطراب بالا رفته، و مردم می‌خواهند هرچه زودتر به پاسخی برسند. دشمن، با چهره‌ای پنهان پشت نقاب، روی همین زمین کار می‌کند.

یاد برادر، شمه‌ای از سرگذشت، منش و کارنامه علمی عبدالحسین زرین‌کوب

عظیم زرین‌کوب در یادداشتی صمیمانه، به روایت زندگی، مسیر علمی و میراث ماندگار برادر خود، عبدالحسین زرین‌کوب، می‌پردازد؛ از کودکی در بروجرد تا جاودانگی در فرهنگ ایران.

به مناسبت انتشار ششمین شماره «کلمه»:

برای پرچم ایران اتفاقی جدید افتاده است

وقتی تصمیم گرفتیم دوباره به سراغ «پرچم» برویم، جا خوردم. نه از سر بی‌میلی؛ از سرِ این پرسش که مگر حرفی باقی مانده است؟

با طنزپردازان / ۲۷

طنازی در تلاطم سیاست؛ بلبل گویایی که اسمش محمدعلی بود!

محمدعلی گویا، صدای رندانه و نجیب طنز در مطبوعات ایران بود. او با نقیضه‌سازی‌های استادانه در «توفیق» و «گل‌آقا»، آینه‌ای تمام‌نما از دغدغه‌های اجتماعی و سیاسی روزگار خود آفرید.

به بهانه بیست‌وپنجمین سالگرد حملات یازده سپتامبر؛

بازنشر گفتگوهای نوام چامسکی؛ از یازده سپتامبر تا جنگ رمضان

بیست‌وپنجمین سالگرد یازده سپتامبر، فرصتی برای بازخوانی چگونگی توجیه مداخله و توسل به زور آمریکا با ادعای دفاع از آزادی و امنیت است.

وطنیات / ۳۷

این ملودی ۱۵۰ ساله هنوز برای ایران جوان می‌خواند

«ایران جوان» که با نام «نام جاوید وطن» شناخته می‌شود، پیوند تاریخی ملودی عصر قاجار و چکامه میهنی بیژن ترقی است؛ اثری که پژواک هویت ملی را در حافظه جمعی ایرانیان طنین‌انداز می‌کند.

در مکتب رهبر شهید انقلاب / ۱۱

ایران را فقط مرزها نگه نداشتند؛ فارسی نگه داشت

میراث زبانی و ادب فارسی، حافظه جمعی، منظومه‌های اسطوره‌ای، چارچوب‌های اخلاقی و تجربه‌های زیسته ایرانیان را در گذر سده‌ها صیانت کرده و امکان بازآفرینی پویای هویت ملی فراهم آورده است.

به بهانه سالروز قیام ۱۷ شهریور؛

پشت دیوارهای سفارت اسرائیل چه می‌گذشت؟

رمان «چوگان‌باز یهودی» حوادث ۱۷ شهریور ۱۳۵۷ را از زاویه زندگی یک کارمند سفارت اسرائیل در تهران، روایت می‌کند؛ جایی که میدان ژاله، او را با انتخابی میان مأموریت و تعلق به وطن روبه‌رو می‌کند.

با طنزپردازان / ۲۶

این شاعر با فقر هم شوخی داشت!

سید غلامرضا روحانی، مشهور به «اجنه»، طنزپردازی بود که با قلمی آمیخته به طنزِ عامیانه، نبض جامعه را در دست گرفت و با خلق ترانه‌هایی ماندگار، به شاعرِ مشکلات مردم بدل شد.

یادداشت مرتضی اخوان کاخی در زادروز بدیع الزمان فروزانفر

 تأملاتی در اجتهاد علمی و طنز نجیب بدیع‌الزمان فروزانفر

فروزانفر می‌گفت: «من خود دکتر نیستم، اما هیچ‌کس در این مملکت دکتر نمی‌شود مگر آنکه من رخصت دهم»، و به‌راستی دریافت دکتری از او، شایستگی علمی خارق‌العاده‌ای می‌طلبید.

یادداشت منصور رستگار فسایی، در زادروز بدیع الزمان فروزانفر

شاهین بلندپروازِ آسمانِ فرهنگ؛ فروزانفر، اجتهاد و شکوه‌آفرینی ادبی

بدیع‌الزمان فروزانفر در نیم قرن آغاز سده چهاردهم، یکه‌تاز بی‌بدیل ادب و معرفت و تحقیق بود. لقب «بدیع‌الزمان» به راستی شایسته او است، چرا که او پدیده‌ای استثنایی در زمانه ما به شمار می‌رفت.

«الجماهر فی معرفه الجواهر» شاهکار کانی‌شناسی بیرونی و میراث مکتوب ما

کتاب «الجماهر فی معرفة الجواهر» ابوریحان بیرونی، نقطه عطفی در تاریخ کانی‌شناسی جهان اسلام و نمونه‌ای درخشان از گذار به روش‌شناسی تجربی و سنجش‌های آزمایشگاهی در قرون وسطی است.

وطنیات / ۳۶

خود بنده فرهنگ درخشان تو آمد؛ آن قوم که از روی طمع، بنده تو را خواست

حسین منزوی در چهارپاره «ایران»، با درهم‌آمیختن شور عاشقانه، صلابت کهن‌الگوهای اقلیمی و پیروزی فرهنگ بر تهاجم، روایتی نیایشی و حماسی از پایداری تمدنی این سرزمین خلق کرده است.